عکاسخانه دارالفنون
عکاسخانه دارالفنون، محلی برای عکسبرداری کارهای مربوط به دولت و امور مربوط به چاپ و ظهور عکس و آموزش عکاسی به شاگردان مدرسه دارالفنون. این عکاسخانه در اواسط دهه هفتاد 1270 قمری (1270ق / 1853م) در طبقه بالای مدرسه دارالفنون بنیاد نهاده شد. نخستین معلم عکاسی دارالفنون، فرانسیس کارلهیان(Francis Carlhian)فرانسوی بوده که شاگردانی را در این فن آموزش داده است. در روزنامه دولت علیه ایران خبری مربوط به پیشرفت برخی از شاگردان عکاسی کارلهیان در دارالفنون به چاپ رسیده است[۱]. از اوایل دهه نود 1290ق / 1873م تا حدود 1320ق / 1906م بخش عکاسی دارالفنون زیر نظر میرزا احمد صنیعالسلطنه اداره میشد[۲]. عبدالله قاجار مقدمات عکاسی را در همین عکاسخانه فرا گرفت و سپس برای تکمیل آموختههای خود به اروپا رفت[۳] و در بازگشت به ایران، چندین سال ریاست عکاسخانه دارالفنون را برعهده داشت[۴].4
عکاسی در مدرسه دارالفنون، به عنوان رشتهای مستقل تدریس نمیشده است بلکه به عنوان حرفهای برای کسب درآمد، حداقل روزی یک تا دو ساعت به شاگردان علاقمند به منظور فراگیری حرفهای غیر از رشته تحصیلی خود آموزش داده میشده است[۵] و عکاسخانه دارالفنون نیز به عنوان بخشی خدماتی، در کنار سایر بخشهای مدرسه مانند آزمایشگاه، داروسازی، چاپخانه و... فعالیت میکرده است[۶].
برخی عکاسان مدرسه دارالفنون، بسیاری از مأموریتهای دولتی را با عکسبرداری از شهرها و مناطق گوناگون ایران به صورت ارائه گزارشهای تصویری به انجام میرساندهاند. بر روی بیشتر این عکسها، عنوان «عکاسخانه مبارکه مدرسه دارالفنون» نوشته شده است[۷].
مآخذ
1. روزنامه دولت علیه ایران. به کوشش جمشید کیان فر و عنایتالله رحمانی، تهران: کتابخانه ملی، 1372، 1/433.
2. ذکاء، یحیی. تاریخ عکاسی و عکاسان پیشگام در ایران. تهران: انتشارات علمی و فرهنگی، 1376، 75.
3. روزنامه تربیت. مدیر محمدحسین فروغی (ذکاءالملک)، تهران: کتابخانه ملی و سازمان پژوهش و برنامهریزی آموزشی، 1376، ج اول، نمره دهم تا سیزدهم، ص40-52.
4. اعتمادالسلطنه، محمدحسنخان. چهل سال تاریخ ایران در دوره پادشاهی ناصرالدین شاه (المآثروالآثار). به کوشش ایرج افشار، تهران: انتشارات اساطیر، 1374، 1/404.
5. روزنامه تربیت. همانجا. ص814.
6. هاشمیان، احمد (ایرج). تحولات فرهنگی ایران در دوره قاجاریه و مدرسه دارالفنون. تهران: مؤسسه جغرافیایی و کارتوگرافی سحاب، 1379، ص 101.
7. طهماسبپور، محمدرضا. ناصرالدین، شاهِ عکاس. تهران: نشر تاریخ ایران، 1381، ش76-80.
محمدرضا طهماسب پور
[1]. Francis Carlhian
- ↑ روزنامه دولت علیه ایران. به کوشش جمشید کیان فر و عنایتالله رحمانی، تهران: کتابخانه ملی، 1372، 1/433.
- ↑ ذکاء، یحیی. تاریخ عکاسی و عکاسان پیشگام در ایران. تهران: انتشارات علمی و فرهنگی، 1376، 75.
- ↑ روزنامه تربیت. مدیر محمدحسین فروغی (ذکاءالملک)، تهران: کتابخانه ملی و سازمان پژوهش و برنامهریزی آموزشی، 1376، ج اول، نمره دهم تا سیزدهم، ص40-52.
- ↑ اعتمادالسلطنه، محمدحسنخان. چهل سال تاریخ ایران در دوره پادشاهی ناصرالدین شاه (المآثروالآثار). به کوشش ایرج افشار، تهران: انتشارات اساطیر، 1374، جلد 1، ص.404.
- ↑ روزنامه تربیت. مدیر محمدحسین فروغی (ذکاءالملک)، تهران: کتابخانه ملی و سازمان پژوهش و برنامهریزی آموزشی، 1376، ج اول، نمره دهم تا سیزدهم، ص814.
- ↑ هاشمیان، احمد (ایرج). تحولات فرهنگی ایران در دوره قاجاریه و مدرسه دارالفنون. تهران: مؤسسه جغرافیایی و کارتوگرافی سحاب، 1379، ص 101.
- ↑ طهماسبپور، محمدرضا. ناصرالدین، شاهِ عکاس. تهران: نشر تاریخ ایران، 1381، ش76-80.