ایلخان
ایلخان، بالاترین منصب نظام رهبری در هرم سلسله مراتب ساختار سیاسی جامعه ایلی ـ عشایری.
اتحادیه ایلی در ایران از اتحاد شماری ایل و طایفه بزرگ تشکیل میشد که از لحاظ جمعیت، وسعت زمین و دستگاه رهبری، در حد یک دولت کوچک در ایران عمل میکرده است. نظام رهبری این اتحادیه به صورت سلسله مراتب بود که یک رهبر قدرتمند در سر هرم قرار داشت. ایلخان به عنوان رأس سازمان سیاسی یا اتحادیه ایلی در بالاترین منصب این هرم قرار میگرفت و به ترتیب ایلبیگی ـ در مقام معاون ایلخان ـ، خوانین و کلانتران، کدخدایان و ریشسفیدان در دامنه هرم و به عنوان رؤسای واحدهای سیاسی کوچکتر اتحادیه ایلی قرار میگرفتند. در سلسله مراتب رهبری ایل، قدرت از رده پائین هرم به بالا افزوده میشد.
منصب ایلخانی در خانواده صاحبان این مقامها موروثی بود و بالاترین مرجع تصمیمگیری در نظام سیاسی به شمار میرفت. منشاء قدرت ایلخانی، اقوام و بستگان نزدیک آنها، طایفه وابسته به دستگاه رهبری (نوکران و مزدوران) و حمایتهای شاه و حکومت بود.
امروزه نظام سیاسی سنتی اتحادیههای ایلی نیز به دلایل گوناگون، از جمله مداخله مستقیم دولتها و گسترش تحولات اجتماعی، اقتصادی و سیاسی در ایران، از هم گسسته است. چنین شکلی از سازمان سیاسی ایلی دیگر کمتر در اتحادیههای ایلی ایران وجود دارد[۱].
(هرم سلسله مراتب نظام رهبری در ساختار سیاسی اتحادیه ایلی)
ایلخان و ایل بیگی
خانها و کلانتران
کدخدایان
ریش سفیدان
گروه عامه ایلیاتی
نیز نگاه کنید به
مآخذ
- ↑ اماناللهی، سکندر. کوچنشینی در ایران. تهران: 1360، ص 196-219.
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
علی بلوکباشی