عبدالملک جوینی
جويني، عبدالملك، ملقب به امام الحرمين (419- 479هـ.ق / ؟م) فقيه شافعي. وي در شهر كوچك «آزادوار» از شهرهاي خراسان زاده شد.1 پدرش ابومحمد عبدالله ركنالاسلام از فقهاي به نام روزگار خود بود كه در يكي از مدارس نيشابور به تدريس فقه اشتغال داشته است.2 جويني نيز نزد پدر دانش آموخت. او به هنگام مرگ پدر كمتر از بيست سال داشت و با اين حال در مدرسهاي كه پدرش در آنجا مشغول تدريس بود به آموزش طلاب ميپرداخت و همزمان براي اتمام تحصيلات خود به مدرسة بيهقي ميرفت و اصول عقائد و اصول فقه را نزد ابوالقاسم اسكافي اسفرايني فرا ميگرفت و همچنين در مجلس درس ابوعبدالله خبازي حضور مييافت و علوم قرآن را نزد وي ميآموخت. چون طغرل بيگ معتزليان را تحت فشار قرار داد، وي به مكه و مدينه پناه برد و از همين رو به امامالحرمين مشهور شد. هنگام بازگشت به نيشابور خواجه نظامالملك مدرسة نظاميه را براي تدريس او بنا كرد.3 نهاية الطلب في دراية المذهب در فقه، الشامل و الارشاد از آثار اوست.
مآخذ:
1. ابنعساكر، تبيين الكذب المقري. 285.
2. سبكي، تقيالدين. طبقات الشافعيه. 3/252.
3. همان. 3/265؛ ابن خلكان، وفيات الاعيان. 2/312.
امیرحسین ساکت اف