دهر
دهر، در لغت به معني روزگار و در اصطلاح داراي دو معنا است: 1) معناي ديني ـ كلامي: اين معنا بر بنياد دو آيه و يك حديث شكل گرفته است.1 دهر در اين معنا، گاه آفريدة خداوند به شمار آمده است (دهر= روزگار) و گاه از اسماء الحسني محسوب شده است.2 2) معناي كلامي ـ فلسفي: در فلسفه از دهر معاني مختلفي به دست دادهاند: الف) امر محيط بر زمان: ديدگاه ابنسينا.3 ب) نسبت متغير به ثابت: ديدگاه ميرداماد4 بر مبناي نظر ميرداماد ميتوان عوالم را به سه عالم فرودين يا عالم زمان و عالم مياني يا عالم دهر و عالم برين يا عالم سرمد* تقسيم كرد.5
مآخذ:
1. الجاثيه. 24؛ الانسان. 1.
2. ابوالبقا. كليات العلوم. 2/332؛ تهانوي. كشاف اصطلاحات. 1/480، فيروزآبادي. القاموس المحيط. مدخل «دهر»؛ طريحي. مجمعالبحرين. 3/305؛ زمخشري. كشاف. 4/291.
3. ابنسينا. نجاة. 118.
4. ميرداماد. قبسات. 109؛ ملاصدرا. اسفار. 4/147؛ سبزواري، ملاهادي. رسائل. 520.
5. ميرداماد. قبسات. 7-9؛ ملاصدرا. اسفار. 3/147-148.
اصغر دادبه