باقلانی
.jpg)
باقلانی، ابوبکر محمد بن طیب، متکلم پر آوازه اشعری (قرن 4 ه). وی در بصره، کلام اشعری را نزد ابوالحسن باهلی، شاگرد ابوالحسن اشعری، آموخت[۱]. در فقه نیز مذهب مالکی داشت و پس از شاگردی در محضر ابوبکر ابهری[۲] انچنان شهره گشت که به ریاست مالکیان عصر خود رسید[۳]. وی متکلمی استاد و چیرهدست بود و در فن جدل و مناظره سرآمد اقران. با بسیاری از متکلمان و اندیشمندان هم روزگارش، به ویژه معتزلیان، مناظره کرد[۴].
باقلانی دفاع از اعتقادات اهل سنت را وجهه همت خود قرار داده بود و در تبیین مباحث کلامی از زبانی روشن و فهمیدنی بهره میگرفت و در مخالفت فکری با معتزله، امامیه و خوارج و نقد آراء آنها بسیار میکوشید[۵] در واقع میتوان گفت که با کوشش وی و شاگردانش به تدریج اعتزال در بغداد و دیگر نقاط، از رونق افتاد[۶]. از اعتقادات کلامی اوست، یکی اثبات جوهر فرد و خلاء و دیگر طرح نظریه «انعکاس» بدان معنا که «هرگاه دلیل باطل گردد، مدلول آن نیز، باطل میشود»[۷]. باقلانی در بغداد درگذشت و در کنار گور احمد بن حنبل به خاک سپرده شد[۸].
نیز نگاه کنید به
مآخذ
- ↑ ابنعساکر، علی. تبیین کذب المفتری. بیروت: 1404هـ،، ص178.
- ↑ ابنفرحون، ابراهیم. الدیباج المذهب. به کوشش محمد احمدیابوالنور، قاهره: 1394هـ، 2/206.
- ↑ قاضی عیاض. ترتیبالمدارک. به کوشش احمدبکیر محمود، بیروت: 1378، 4/586.
- ↑ قاضی عیاض. ترتیبالمدارک. به کوشش احمدبکیر محمود، بیروت: 1378، 4/591- 601.
- ↑ ابنعساکر، علی. تبیین کذب المفتری. بیروت: 1404هـ.،ص410.
- ↑ خطیببغدادی، احمد. تاریخ بغداد. قاهره: 1349هـ، 5/379.
- ↑ ابنخلدون، المقدمه. به کوشش علی عبدالواحد وافی، قاهره: 1401، 3/1080- 1081.
- ↑ خطیببغدادی، احمد. تاریخ بغداد. قاهره: 1349هـ،، 5/382.
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
امیر حسین ساکت اف