ابوسهل کوهی
ابوسهل کوهی، بیژن پسر رستم (درگذشت ح 405 قمری)،ریاضیدان و ستارهشناس بنام ایرانی. شاگرد صاغانی* و سرپرست منجمان رصدخانه شرف الدوله بویی در بغداد بود. بیرونی* او را از هندسهدانان بزرگ روزگار دانسته است. ابوسهل در باره مسائل هندسی مشهوری چون تثلیث زاویه و رسم هفت ضلعی منتظم و غیره به تحقیق پرداخت و حل این مسائل را به حل معادلات درجه سوم یا بالاتر بازگرداند و در ادامه به نتایجی درخور توجه رسید. برای محاسبه حجم حاصل از دوران یک سهمی حول محور تقارن خود یا خطی موازی آن، روشی نو به کار برد که از روش ارشمیدس و ثابت بن قره بسیار بهتر بود.(1و2) رساله مهمی نیز درباره شیوه ساختن و به کار بردن «پرگار تام» نوشت که فرانتس ووپکه متن عربی و شرح فرانسه آن را در پاریس منتشر ساخت.(3)
مآخذ:
1- کرامتی، یونس. کارنامه ایرانیان. تهران: 1380، ص 90-93.
2- قربانی، ابوالقاسم. زندگینامه ریاضیدانان دوره اسلامی. تهران: 1365ش، صص 421-430.
3- [3] Woepcke, Franz, “Trois traites arabes sur le compas parfait”, Notice et extraits des manuscrits de la Bibliotheque Imperiale et autres bibliotheques, 1874, Vol. XXII.
بیژن کرامتی