آزاد
آزاد، هفتهنامة آزاد از سال 1317ق/1899م با مدیری میرزا سید حسن كاشانی در كلكته با چاپ سنگی انتشار پیدا كرد.
در نخستین شماره نام سید جلالالدین مؤیدالاسلام كاشانی كه برادر مدیر مجله بود و خود نشریة معروف حبلالمتین را به چاپ میرساند به عنوان سرپرست نشریه دیده میشود. مدیر روزنامه پیش از آن، هنگامی كه در ایران به سر میبرد به سبب پارهای مخالفتهای سیاسی به دستور امینالسلطان چندی زندانی شد و پس از آزادی و سفر به هند به انتشار روزنامه اقدام نمود.
هر شمارة روزنامة آزاد، 8 صفحه داشت و نسبتاً خوب به چاپ میرسید. میرزا سید حسن امكانات زیادی در اختیار نداشت و از این رو نشریة خود را همراه با روزنامة «مفتاحالظفر» منتشر میكرد. در آغاز هر شماره عبارت زیر به چشم میخورد: «این روزنامه هفتهوار ملی در مسائلی كه راجع به ملك و ملت و دولت باشد آزادانه بحث مینماید.»
مآخذ:
1- براون، ادوارد. تاریخ مطبوعات و ادبیات ایران. ترجمة محمد عباسی، تهران: ص 165-174؛ رابسیفر، هـ. ل، روزنامههای ایران. ترجمة جعفر خمامیزاده، تهران: 1372، ص 35-38.
سیدعلی آلداود