سید اشرف الدین حسینی
حسینی، سیداشرفالدین گیلانی، (د 1313ش / 1933م) روزنامهنگار و مدیر روزنامة نامآور نسیم شمال. در قزوین دیده به جهان گشود. وی فرزند سیداحمد قزوینی بود و در كودكی پدر را از دست داد. در 5 سالگی به رشت آمد و در آنجا پس از كسب معلومات اولیه برای تكمیل تحصیلات عازم عتبات عالیات شد. اما اقامت او در آنجا دوران زیادی به طول نینجامید. به آذربایجان آمد. پس از چند سال اقامت در آذربایجان به گیلان بازگشت و همانجا به سر میبرد تا انقلاب مشروطه به وقوع پیوست.
وی در 1324ق در شهر رشت روزنامة نسیم شمال را تأسیس كرد و چون محمدعلی شاه پیروز شد و دوران استبداد صغیر آغاز گردید، روزنامة او هم توقیف شد. با پیروزی مجدّد مشروطهخواهان و فتح تهران، سیداشرفالدین موفق به تجدید انتشار روزنامه در تهران گردید. سیداشرفالدین همسر اختیار نكرد، محل اقامت او در تهران در مدرسة صدر جنب مسجد شاه بود و همة امور خود را شخصاً اداره میكرد.1 در پایان زندگی دچار جنون شد، گاه در تیمارستان و برخی اوقات بیرون از آنجا میزیست.2 در همانجا شعر هم میسرود و سرودههایش را چاپ میكرد. سیداشرفالدین سرانجام در فروردین 1313ش در تهران درگذشت.3
تألیفات سیداشرف به این شرح است: 1- دیوان اشعار موسوم به باغ بهشت، مجموعة اشعار اوست كه از روزنامة نسیم شمال برگرفته شده است. 2- داستان عاشقانة عزیز و غزال. 3- تاریخ مختصر ایران به نظم كه در حدود 700 بیت دارد و در 1333ق به چاپ رسیده است. اما مهمترین اثر او دیوان است.4
سیداشرفالدین به مبانی دینی و مذهبی اعتقاد كامل داشت. معمولاً در اعیاد و مراسم مذهبی قطعهای میسرود و در روزنامة خود درج میكرد. اشعاری كه هر سال در ماه محرم و صفر در رثای امام حسین(ع) سروده و در روزنامة خود به چاپ رسانده اگر یكجا شود حجمی مناسب دارد. به این ترتیب او را میتوان در شمارة مرثیهسرایان بزرگ ایران محسوب كرد.5 پس از مرگ وی امتیاز نسیم شمال به حریرچیان ساعی سپرده شد.
مآخذ:
1. باستانیپاریزی، محمدابراهیم. «گیلان و نسیم شمال»، مجموعه گفتارهایی دربارة چند تن از رجال ادب و تاریخ ایران. به كوشش قاسم صافی، تهران: كتابخانة مركزی دانشگاه، 1357، ص179؛ صدرهاشمی، محمد. تاریخ جراید و مجلات ایران. اصفهان: كمال، 1364، ج4، ص298.
2. یغمائی، حبیب. «یادی از نسیم شمال»، مجلة یغما. س 28، ش1، فروردین 1354، ص 33.
3. صدرهاشمی. همان. ج 4، ص 299؛ رضوانی، محمداسماعیل. «نسیم شمال»، مجموعه گفتارهایی دربارة.... ص 175.
4. یغمایی. همان. ص 33ـ34.
5. رضوانی. همان. ص 173ـ174.
ربابه افلاکی