حقوق جزا
حقوق جزا، یا حقوق کیفری مجموعه قواعد الزام آوری است که دولت حاکمه در مقابل اعمال ضد اجتماعی افراد جامعه به کار می‌برد و از طریق تهدید به مجازات، یا اجرای مجازات، یا اقدمات تأمینی و یا تربیتی از اعمال مخل نظم جامعه پیشگیری و عدالت نسبی و نظم و امنیت را برقرار می‌کند[۱]. حقوق جزا بخشی از حقوق داخلی و دارای ویژگی‌های زیر می‌باشد:
- وجود ضمانت اجراهای خاص در قواعد حقوق جزا؛
- الزامی بودن قواعد حقوق جزا؛
- کلی و عام بودن قوانین کیفری؛
- سرزمینی و شخصی بودن قواعد حقوق جزا.[۲].
حقوق جزای داخلی را می‌توان به حقوق جزای عموی، حقوق جزای اختصاصی و آئین دادرسی کیفری، و با توجه به روابط بین‌المللی، به حقوق جزای بین‌الملل نیز تقسیم کرد.[۳] حقوق جزای عمومی به قواعد کلی و مشترک جرایم و مجازات‌ها و به طور کلی، شروط تحقق بزه و عناصر جرم می‌پردازد.[۴] حقوق جزای اختصاصی به تعریف و بررسی هر جرم و شرایط و ارکان متشکله آن، خصوصیات و جزئیات بزه و واکنش مشخص و مقرر در برابر هر جرم، می‌پردازد.[۵] آئین دادرسی کیفری به قواعد راجع به کشف، تحقیق بزه و تعیین مسئولیت بزهکاران می‌پردازد.[۶] حقوق جزای بین‌الملل نحوه مبارزه علیه جرائم بین‌الملل را تنظیم می‌کند و قواعد آن از حقوق قواعدی است که از اراده دولت‌ها ناشی می‌شود[۷].
نیز نگاه کنید به
مآخذ
- ↑ گلدوزیان، ایرج. حقوق جزای عمومی. انتشارات دانشگاه تهران، جلد اول، ص35.
- ↑ گلدوزیان، ایرج. حقوق جزای عمومی. انتشارات دانشگاه تهران، جلد اول، ص39 به بعد.
- ↑ گلدوزیان، ایرج. حقوق جزای عمومی. انتشارات دانشگاه تهران، جلد اول، ص158.
- ↑ اردبیلی، محمدعلی. حقوق جزای عمومی. نشر میزان، جلد اول، ص48.
- ↑ صادقی، هادی. حقوق جزای اختصاصی. جرایم علیه اشخاص، ص12.
- ↑ صادقی، هادی. حقوق جزای اختصاصی. جرایم علیه اشخاص، ص5.
- ↑ گلدوزیان، ایرج. حقوق جزای عمومی. انتشارات دانشگاه تهران، جلد اول، ص172.
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
علی اکبر اسدزاده