علی بن ربن طبری
علی بن ربن طبری، ابوالحسن، فرزند سهل، پزشک، داروشناس و متکلم ایرانی سده 3ق/9م. در خانوادهای مسیحی و احتمالا در مرو زاده شد. پزشکی را نزد پدر آموخت و از آثار پزشکان یونانی نیز (احتمالا به واسطه ترجمههای سریانی و نه عربی) بهره برد. در جوانی به مازیار فرزند قارن، فرمانروای طبرستان پیوست و پس از پایان کار او، به بغداد رفت و در روزگار معتصم، واثق و متوکل از نزدیکان خلفای بغداد بود. در حدود 240ق / ؟م به اسلام گروید و کتاب الدین و الدوله فی اثبات نبوه النبی محمد (ص) را در اثبات برتری اسلام بر دیگر ادیان نوشت[۱][۲][۳]. مهمترین اثر وی فردوس الحکمه، یک دایره المعارف علوم طبیعی است که در آن از حکمت طبیعی، تاریخ تکامل، پزشکی و روانپزشکی (طب الابدان و الانفس)، داروسازی، تغذیه، اقلیم شناسی. کیهان شناسی و نجوم نیز سخن گفته شده است[۴]. مطالب این کتاب از دیدگاه دانش پزشکی ارزش چندانی ندارد و به هیچ روی به پای آثار رازی*، اهوازی*، ابوالحسن طبری*، ابن سینا* و دیگر پزشکان برجسته ایرانی نمیرسد[۵][۶]. گرچه از تجربیات پزشکی خود و پدرش سخن میگوید، اما چنین مینماید که تجربیات درمانی چندان ارزشمندی نداشته است. علی بن ربن بیش از همه از پزشکان و فیلسوفان یونانی و در درجه نخست از ارسطو و اسکندر افرودیسی، بقراط و جالینوس نقل قول میکند. مطالبی که وی درباره پزشکی هندی آورده است، به نظر مایرهوف از ترجمه عربی آثار هندی برگرفته شده است[۷].
نیز نگاه کنید به
مآخذ
- ↑ ابن ابی اصیبعه. عیون الأنباء. به کوشش آگوست مولر، قاهره: 1299ق، ج1 ، ص 308-309.
- ↑ علی بن ربن. الدین و الدوله فی اثبات نبوه النبی محمد (ص). به کوشش عادل نویهض، بیروت: 1977م، ص 32، 98-99.
- ↑ ابن ندیم. الفهرست. به کوشش گوستاو فلوگل، لایپزیک: 1872م، ص 296.
- ↑ علی بن ربن. فردوس الحکمه. به کوشش محمد زبیر صدیقی، برلین: 1928م.
- ↑ Browne, E. G., Arabian Medicine, Cambridge, 1962, p 37-44.
- ↑ Meyerhof, M., “Ali ibn Rabban at.Tabari ein Persischer Arzt des 9. Jahrhundert n. Chr.”, ZDMG, 1937, vol 85, pp 38-68
- ↑ Sezgin, F., Geschichte des Arabischen schrifttums, Leiden, vol 3, 1970, pp 236-240.