پرش به محتوا

یزیدیان

از ویکی ایران

یزیدیان، جامعه‌ای دینی در بین کُردان با عقاید و آداب خاص.

اکثر یزیدیان در عراق ساکن‌اند، ولی در کشورهای همسایه آن نیز یافت می‌شوند[۱].

نام ”یزیدی“ بی ارتباط با یزید بن معاویه نیست،[۲] ولی آن را به «یَزَتَه» اوستایی (= قابل ستایش) نیز مربوط کرده‌اند[۳]. یزیدیان احتمالاً بازماندگان طریقی خاص و ناشناس از دین غالب در ایران باستان هستند[۴]. آن‌ها حضرت محمد (ص) و ابراهیم (ع) را پیامبران الهی می‌دانند، ولی نمی‌توان جامعه ایشان را کاملاً اسلامی دانست، اگرچه بی ارتباط با تصوف هم نیستند[۵] و نظریه پیدایش جهان نزد آنان به آراء اهل حق بسیار نزدیک است[۶]. ایشان برای شیخ عدی بن مسافر، از مشایخ تصوف که از تبار بنی امیه بود، احترام بسیار قائل‌اند[۷] و رهبر جامعه یزدی (”خلیفه“) از بازماندگان اوست[۸].

غیر یزیدیان غالباً آنها را ”شیطان‌پرست“ می‌خوانند[۷]. در حقیقت، یزیدیان به خدای واحد خالق جهان ایمان دارند، اما بر این باورند که او کار عالم را به هفت فرشته مقرب (”هفت سُرّ“) سپرده است که در رأس آنها مَلَک طاووس قرار دارد. احتمال دارد که این مَلَک طاووس شیطان باشد[۶]. مَلَک طاووس عامل خلاقه خدای اعلی است[۸] و پیامبران همه مظاهر اویند[۴]. نزد یزیدیان استفاده از واژه شیطان و کلمات مرتبط با آن شدیداً ممنوع است[۷]. آنان هم به تناسخ معتقدند و هم به بهشت و دوزخ[۷].

یزیدیان زمان انجام مراسم دینی ریسمانی مقدس (همانند کُشتی زردشتی) به کمر می‌بندند، به خورشید در حال طلوع کرنش می‌کنند و نخستین نقطه‌ای را که پرتو خورشید بدان بیفتد می‌بوسند؛[۷] آنان در اعیاد خود تصویر مَلَک طاووس را حمل می‌کنند[۹]. کتب مقدس یزیدیان مصحف رَشش و کتاب جلوه نام دارد[۷].

نیز نگاه کنید به

مآخذ

مسعود جلالی مقدم

  1.   Kreyenbroek, P. G., "Yazīdī", The Encyclopeadia of Islam (New Edition), Leiden, E. J. Brill. 2002, Vol. XI, P. 313; Glassé, C., The Concise Encyclopeadia of Islam, New York, Harper & Row Pub. Inc., 1989, P. 427.
  2. Kreyenbroek, P. G., "Yazīdī", The Encyclopeadia of Islam (New Edition), Leiden, E. J. Brill. 2002, Vol. XI, P. 314.
  3. Kreyenbroek, P. G., "Yazīdī", The Encyclopeadia of Islam (New Edition), Leiden, E. J. Brill. 2002, Vol. XI, P. 313.; Carnoy, A.J., "Yezidīs", The Encyclopeadia of Religion and Ethics, Edinburgh, England. 1980, Vol. XII, P. 830.
  4. ۴٫۰ ۴٫۱ Carnoy, A.J., "Yezidīs", The Encyclopeadia of Religion and Ethics, Edinburgh, England. 1980, Vol. XII, P. 831.
  5. Carnoy, A.J., "Yezidīs", The Encyclopeadia of Religion and Ethics, Edinburgh, England. 1980, Vol. XII, P. 830; Kreyenbroek, P. G., "Yazīdī", The Encyclopeadia of Islam (New Edition), Leiden, E. J. Brill. 2002, Vol. XI, P. 314.
  6. ۶٫۰ ۶٫۱ Kreyenbroek, P. G., "Yazīdī", The Encyclopeadia of Islam (New Edition), Leiden, E. J. Brill. 2002, Vol. XI, P. 314.
  7. ۷٫۰ ۷٫۱ ۷٫۲ ۷٫۳ ۷٫۴ ۷٫۵ Kreyenbroek, P. G., "Yazīdī", The Encyclopeadia of Islam (New Edition), Leiden, E. J. Brill. 2002, Vol. XI, P. 313.
  8. ۸٫۰ ۸٫۱ Carnoy, A.J., "Yezidīs", The Encyclopeadia of Religion and Ethics, Edinburgh, England. 1980, Vol. XII, P. 830.
  9. Glassé, C., The Concise Encyclopeadia of Islam, New York, Harper & Row Pub. Inc., 1989, P. 427.