مرکز فرهنگ مردم
مرکز فرهنگ مردم، تأسیس این مرکز در پی گسترش یك برنامه رادیویی در باره فرهنگ مردم بود که مطالب آن را سیدابوالقاسم انجوی شیرازی* تهیه میگردید. این برنامه نخستین بار در 25 فروردین 1340 و به مدت چند سال به طور منظم هر هفته در رادیو ایران پخش میشد.1 پس از ادغام رادیو تلویزیون ملی ایران و نیز گسترش برنامه رادیویی «فرهنگ مردم»، در 1351 «مركز فرهنگ مردم» را انجوی در سازمان جدید بنیاد نهاد و در 1354-1356 با جذب پژوهشگران دانشگاهی به توسعه آن پرداخت.
او با هدف حفظ فرهنگ مردم ایران در برابر مدرنیسم در جنبشی كه در گردآوری فرهنگ عامه پدید آورد، كوشید كه تا طبقات پائین جامعه شهری و روستانشینان را به همکاری با مرکز بسیج كند. از این رو این کار را با اصطلاحاتی چون «كاوش عمومی» و «دعوت عام» توصیف میكند.2
این مركز پس از انقلاب با نام واحد فرهنگ مردم در سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی فعالیت خود را ادامه داد.3 از مهمترین بخشهای کارنامه این مرکز آموزش و سازماندهی چند هزار تن پژوهشگر علاقهمند و همكار افتخاری محلّی برای گردآوری فرهنگ مردم در سراسر ایران، ایجاد آرشیوی از اسناد و مدارك جمعآوری شده فرهنگ مردم در 140 عنوان و 3 گروه پروندههای موضوعی، محلی و ایلات و اقوام،4 تأسیس موزه فرهنگ مردم،5 آرشیو موسیقی محلی، كتابخانه تخصصی، مجموعهای از فرمانها و قبالههای تاریخی و چاپ 8 عنوان كتاب در 13 مجلد است6. در سالهای اخیر موزه، آرشیو موسیقی محلی و كتابخانه تخصصی مركز از میان رفتهاند.7
مآخذ:
1. انجوی شیرازی، سیدابوالقاسم. «[مقدمه بر] فرهنگ مردم سروستان»، فرهنگ مردم سروستان. گردآوری و تألیف صادق همایونی، تهران: مركز فرهنگ مردم 1348، ص14.
2. انجوی شیرازی، سید ابوالقاسم. گذری و نظری در فرهنگ مردم. تهران: انتشارات اسپرك، 1371، ص19-21؛ جانعاریت، ص203، 221- 222.
3. وكیلیان، سیداحمد. «بزرگداشت دهمین سالگرد خاموشی زندهیاد انجوی شیرازی»، فصلنامه فرهنگ مردم. سال 1، ش 3 و 4 (پائیز و زمستان 1381)، ص104- 106؛ انجوی شیرازی، گذری و نظری در فرهنگ مردم. ص28.
4. انجوی شیرازی. گذری و نظری در فرهنگ مردم. ص193- 197.
5. همو. [مقدمه بر] فرهنگ مردم سروستان. ص15- 16.
6. همو، گذری و نظری در فرهنگ مردم. ص27- 30.
7. وكیلیان، «بزرگداشت دهمین سالگرد خاموشی زندهیاد انجوی شیرازی». ص106.
حمید رضا دالوند