خسرو پرویز
خسرو پرويز، خسرو دوم ملقب به پرويز، پادشاه ساساني (حك 590-628 م) پسر و جانشين هرمزد چهارم.1
در پي ادعاي پادشاهي بهرام چوبين، خسرو به دربار ماوريكيوس (موريس)[1]، امپراتور رم پناهنده شد و با دختر او، مريم، ازدواج كرد و با كمك سپاهيان رومي بهرام را شكست داد.2
پس از مرگ ماوريكيوس، در جنگ با دولت روم آسياي صغير، شام، فلسطين و مصر را گرفت. در دورة او چندي دولت ساسانيان به اوج شوكت رسيد و مرزهاي ايران زمين تا سرحدهاي دورة هخامنشي توسعه يافت. پس از آن نظام اجتماعي، سياسي و مذهبي ساسانيان به سستي گراييد و در همين زمان اسلام در عربستان ظهور كرد و حضرت محمد (ص) با فرستادن نامهاي خسرو پرويز را به گرويدن به اسلام دعوت كرد.3 بر سر تعيين جانشين خسرو ميان مريم و همسر ديگر او شيرين كشمكش بود كه سرانجام قباد، معروف به شيرويه پسر مريم، پدر را به قتل رساند و خود را پادشاه خواند.4
پرويز پادشاهي خودكامه و بدبين و علاقهمند به ثروتاندوزي، تجمل و خوشگذراني بود. علاقة او به موسيقي بر اعتلاي اين هنر افزود، اما ضعف نظام رهبري در دورة وي و وضع مالياتهاي سنگين كه بر مردم تحميل كرده بودند باعث شد كه سپاهيان عرب مسلمان پادشاهي ساساني را براندازند و تمامي ايران را فتح كنند.5
نيزنك: ساسانيان،
مآخذ:
1- كريستن سن، آرتور. ايران در زمان ساسانيان. ترجمة رشيد ياسمي، تهران: دنياي كتاب، 1345، ص 580.
2- دريايي، تورج. شاهنشاهي ساساني. ترجمة مرتضي ثاقب فر، تهران: ققنوس، 1383، ص 48.
3- گرديزي، ابوسعيد عبدالحيبنالضحاك. زينالاخبار. به كوشش عبدالحي حبيبي، تهران: بنياد فرهنگ ايران، 1347، ص 35.
4- مشكور، محمدجواد. تاريخ سياسي ساسانيان. تهران: دنياي كتاب، 1366، ج 2، ص 1143.
5- فراي، ريچارد. ميراث باستاني ايران. ترجمة مسعود رجب نيا، تهران: علمي فرهنگي، 1368، ص 375.
مهرداد شباهنگ
[1]. Mauricius