مرکز فرهنگ مردم
مرکز فرهنگ مردم، تأسیس این مرکز در پی گسترش یک برنامه رادیویی در باره فرهنگ مردم بود که مطالب آن را سیدابوالقاسم انجوی شیرازی* تهیه میگردید. این برنامه نخستین بار در 25 فروردین 1340 و به مدت چند سال به طور منظم هر هفته در رادیو ایران پخش میشد.1 پس از ادغام رادیو تلویزیون ملی ایران و نیز گسترش برنامه رادیویی «فرهنگ مردم»، در 1351 «مرکز فرهنگ مردم» را انجوی در سازمان جدید بنیاد نهاد و در 1354-1356 با جذب پژوهشگران دانشگاهی به توسعه آن پرداخت.
او با هدف حفظ فرهنگ مردم ایران در برابر مدرنیسم در جنبشی که در گردآوری فرهنگ عامه پدید آورد، کوشید که تا طبقات پائین جامعه شهری و روستانشینان را به همکاری با مرکز بسیج کند. از این رو این کار را با اصطلاحاتی چون «کاوش عمومی» و «دعوت عام» توصیف میکند.2
این مرکز پس از انقلاب با نام واحد فرهنگ مردم در سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی فعالیت خود را ادامه داد.3 از مهمترین بخشهای کارنامه این مرکز آموزش و سازماندهی چند هزار تن پژوهشگر علاقهمند و همکار افتخاری محلّی برای گردآوری فرهنگ مردم در سراسر ایران، ایجاد آرشیوی از اسناد و مدارک جمعآوری شده فرهنگ مردم در 140 عنوان و 3 گروه پروندههای موضوعی، محلی و ایلات و اقوام،4 تأسیس موزه فرهنگ مردم،5 آرشیو موسیقی محلی، کتابخانه تخصصی، مجموعهای از فرمانها و قبالههای تاریخی و چاپ 8 عنوان کتاب در 13 مجلد است6. در سالهای اخیر موزه، آرشیو موسیقی محلی و کتابخانه تخصصی مرکز از میان رفتهاند.7
مآخذ:
1. انجوی شیرازی، سیدابوالقاسم. «[مقدمه بر] فرهنگ مردم سروستان»، فرهنگ مردم سروستان. گردآوری و تألیف صادق همایونی، تهران: مرکز فرهنگ مردم 1348، ص14.
2. انجوی شیرازی، سید ابوالقاسم. گذری و نظری در فرهنگ مردم. تهران: انتشارات اسپرک، 1371، ص19-21؛ جانعاریت، ص203، 221- 222.
3. وکیلیان، سیداحمد. «بزرگداشت دهمین سالگرد خاموشی زندهیاد انجوی شیرازی»، فصلنامه فرهنگ مردم. سال 1، ش 3 و 4 (پائیز و زمستان 1381)، ص104- 106؛ انجوی شیرازی، گذری و نظری در فرهنگ مردم. ص28.
4. انجوی شیرازی. گذری و نظری در فرهنگ مردم. ص193- 197.
5. همو. [مقدمه بر] فرهنگ مردم سروستان. ص15- 16.
6. همو، گذری و نظری در فرهنگ مردم. ص27- 30.
7. وکیلیان، «بزرگداشت دهمین سالگرد خاموشی زندهیاد انجوی شیرازی». ص106.
حمید رضا دالوند