مسعود محمد
مسعود محمد (1319ق/ 1901م- 1326ش) نويسنده، روزنامهنگار و منتقد سياسي دوره پهلوي.
در 1280ش در قم به دنيا آمد و پس از طي تحصيلات ابتدايي در حوزه علميه قم ادامه تحصيل داده و در 1311 به تهران آمد و در چاپخانهاي مشغول به كار شد.1 نخستين شاهكار قلمياش به نام تفريحات شب در روزنامه شفق شرق با نام مستعار م. دهاتي چاپ شد. در 1314 با بورس دولتي براي تحصيل روزنامهنگاري عازم بروكسل شد و پس از چهار سال در مقطع فوق ليسانس فارغالتحصيل شد و توانست در 1321 امتياز روزنامه مرد امروز را بگيرد.2 وي با اين روزنامه وارد سياست شد و مبارزه گستردهاي عليه احزاب چپ گرا و راستگراي وابسته به روسيه و انگلستان3 و رجال و سياستمداران فاسد و مطبوعات وابسته آغاز كرد. در اين ميان مخالفت با قوام و امتياز نفت شمال و حتي تعيين جايزه يك ميليون ريالي براي اعدام او4، افشاگريها عليه علي سهيلي، صدرالاشرف و حكيمي نقش مهمي در آشكار شدن وقايع پشت پرده سياست داشت.5 چاپ مقالاتي بر عليه دربار به خصوص در مورد شاه و ثريا6 و اشرف7 باعث فراهم شدن زمينههاي قتلش شد. به خصوص اينكه روزنامههايي چون مردم و رزم ارگان حزب توده، دموكرات ارگان حزب قوام و تبريز مقالات تندي، عليه او چاپ ميكردند.8 محمد مسعود كه «خشم و عصيان و فرياد طبقه محروم جامعه عليه استبداد و فساد حاكم بود»9 در سال 1326 با كمك حسين فاطمي، سازمان مقاومت ملي را تأسيس كرد و به علت اقدامات افشاگرانهاش به تحريك اشرف پهلوي و با خسرو روزبه عضو رهبري حزب توده كشته شد.10 از آثار او ميتوان به در تلاش معاش، اشرف مخلوقات، گلهايي كه در جهنم ميرويند و بهار عمر اشاره كرد.11
مآخذ:
1- افراسيابي بهرام، تيغ و قلم، تهران: انتشارات آبفام، 1380، ص 206- 204.
2- قاضيزاده علياكبر، جان باختگان روزنامهنگار، تهران: جامعه ايرانيان 1379، ص 487- 472.
3- مسعود محمد، روس و انگليس ايران را تقسيم خواهندكرد، مرد امروز، شماره 25، ج 24 تيرماه 1323.
4- همان، شماره 28، 13 آبان 23.
5- شيفته نصرالله، زندگينامه و مبارزات سياسي محمد مسعود، تهران: آفتاب حقيقت، 1363، ص 100 به بعد.
6- مسعود، همان، شماره 64، مورخ 22 تيرماه 25.
7- همان، شماره 136، 10 بهمن 1326، ص 2.
8- شيفته، ص 84- 96، كمسيون نشر وقايع سياسي تهران، نفت و بحرين يا عباس اسكندري در خدمت مجلس پانزدهم، تهران: اقبال، 1331، ص 142- 141.
9- شيفته، ص 162.
10- ميرداماد ناصر، سرافرازي و سرگرداني انسان تهران: نويسنده 1373، ص 35- 34 و همچنين مهدي نيا جعفر، قتلهاي سياسي و تاريخي قرن اخير، ج 2، تهران: پاسارگاد 1379، ص 389.
11- شيفته، ص 177.
کشور کمایی