تئاتر فردوسی
تئاتر فردوسی، از تماشاخانههای غیرسنتی در تهران. این تماشاخانه در 1324ش. با نظارت عبدالحسین نوشین و به کوشش عمویی و وثیقی (صاحب آن) برای اجرای نمایشهای غیرسنتی و نمایشنامههای فرنگی تأسیس شد.
محل این تماشاخانه در کوچهی باربد در لالهزار بود و گروه بازیگران نوشین گردانندگان آن را در اجرای نمایش یاری میکردند. نوشین در همین تماشاخانه برای آموزش بازیگری، کلاسهای بازیگری ترتیب داد[۱].
اولین نمایش گروه فردوسی، «پرنده آبی» با موفقیت همراه بود و طلیعهی تئاتری نوین را نوید میداد.
برای اولین بار در ایران در تماشاخانه فردوسی سنگردان تعبیه شد و با آن زمان فواصل پردهها به حداقل رسید. سنگردان از یک طرف و اجرای نمایشهایی با کیفیت بالا از طرف دیگر، سیل علاقهمندان به نمایش را از تهران و حتی از شهرهای دور به این تماشاخانه کشاند[۲].
شبی از شبها، نعمتالله جهانبانویی (روزنامهنگار)، به وثیقی پیشنهاد انتشارات مجلهای را میدهد به شرطی که در مشی سیاسی مجله دخالت نکند، ولیکن صاحب امتیاز مجله باشد. پس از صدور امتیاز «مجلهی فردوسی» به نام وثیقی، او یکی از اتاقهای تماشاخانه را برای انتشار مجله در اختیار جهانبانویی، مدیر مسؤول و فرجالله نوحی سردبیر مجله میگذارد. انتشار مجلهای به نام فردوسی با چاپخانه، تماشاخانه و خیابانی همنام آن اثر مثبتی در افکار عمومی گذاشت و باعث اعتبار بیشتر آن شد. هر شب دو ردیف لُژ بالکن تئاتر فردوسی نیز در اختیار مجلهی فردوسی گذاشته شده بود[۳][۴].
تعدادی از نمایشهای گروه فردوسی عبارتند از: مستنطق (از ج پریستلی، کارگردان: عبدالحسین نوشین، آبان 1326). ولپن (از بنجانسن کارگردان: عبدالحسین نوشین، دی 1326). توپاز (مردم) (از مارسل پانیول. کارگردان: عبدالحسین نوشین، اسفند 1326). چراغ گاز (کارگردان عبدالحسین نوشین). دختر شکلات فروش (کارگردان حسین خیرخواه)[۵].
لرتا هایراپتیان، مهین اسکویی، مصطفی اسکویی، توران مهرزاد، حسین خیرخواه، حسن خاشع، صادق شباویز، محمدعلی جعفری، محمد تقی کهنمویی، محمد عاصمی، جلال ریاحی، خامنهای، مهین دیهیم، محمدعلی محمدی، نصرتالله کریمی، پرخیده، تفکری، ایران عاصمی، منوچهر کیمرام، عزتالله انتظامی، مهدی امینی، رضا رخشانی از هنرمندان بازیگر تئاتر فردوسی بودند. این تماشاخانه در 1332ش به جهت سیاسی تعطیل شد و تئاتر تفکری در آن محل گشایش یافت[۱].
نیز نگاه کنید به
مآخذ
- ↑ ۱٫۰ ۱٫۱ شهریاری، خسرو: كتاب نمایش، تهران، امیركبیر، چاپ اول 1365، دفتر دوم (ه- ی)، ص 406.
- ↑ من و زندگی: خاطرات مرتضی احمدی، تهران، ققنوس، چاپ اول 1378، صص 154 و 155.
- ↑ سپید و سیاه: شماره 12 (مسلسل 734)، جمعه 28 مهر ماه 1346، ص 41.
- ↑ بخارا: شماره بیستم، مهر و آبان 1380، صص 181 و 182.
- ↑ جادوی صحنه: زندگی تئاتری عزتالله انتظامی، به کوشش اعظم کیانافراز، تهران، نشر افراز، چاپ اول 1383، صص 264 و 265.
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
محمود عزیزی