پرویز خطیبی
(محمدجعفر خطيبي نوري)
خطيبي، پرويز (1302ش- 1372)، نويسنده، پيشپردهخوان، روزنامهنگار، تهيه كنندة فيلم، كارگردان نمايش.
پرويز خطيبي كه نام اصلي او محمد جعفر خطيبي نوري بود، در تهران به دنيا آمد و در آنجا تحصيل كرد و ديپلم گرفت. بعد هم با زينت مؤدب، بازيگر تئاتر ازدواج كرد.1 از 13 سالگي و در دورة دبيرستان سرودن شعر و نوشتن مقاله را شروع كرد نخستين بار اشعار طنز خود را با نام مستعار «داركوب» در روزنامة توفيق چاپ و منتشر كرد. مدتي كوتاهي هم سردبيري توفيق را عهدهدار بود2 و آنگاه روزنامة فكاهي- سياسي «بهرام» را انتشار داد كه پس از 7 سال انتشار توقيف شد.3 در پي آ، روزنامة «علي بابا» و سرانجام هم «حاجي بابا» را از سال 1328ش منتشر كرد.4 خطيبي فعاليتهاي سينماي خود را با نوشتن فليمنامة واريتة بهاري و ساختن آن در پاريس فيلم و نمايش كوتاه چند روزة آن در 1338ش آغاز كرد. در سال 1330 دفتر سينمايي البرز را تأسيس كرد و درسال 1331 سه فيلمنامه نوشت و همه را به صورت فيلم ارائه داد. در 1356 به آمريكا مهاجرت كرد.7 و در آن جا چند نمايشنامه به روي صحنه آورد و سرانجا در لوس آنلس در گذشت.
شماري از نمايشنامههاي او عبارتاند از:
حاكم يك روزه (كمدي)8 كه بارها در تماشاخانههاي تهران با عنوان نمايش جنون حكومت نمايش داده شده بود و بعد به صورت فيلم در آمد.9 حاجي مارمولك و بزن بريم ايران.
مآخذ:
1- محبي، چين: پيشپردهخواني در ايران، تهران، انتشارات علم و ورزش، چاپ اول 1382، ص 132.
2- حقيقت، عبدالرفيع، فرهنگ هنرمندان ايراني (از آغاز تا امروز) تهران، انتشارات كومش، چاپ اول 1383 صص 176 و 177.
3- جادوي صحنه: زندگي تئاتر عزتالله انتظامي، تهران، نشر افراز، چاپ اول 1383، صص 228 و 226.
4- حقيقت. همانجا.
5- جادوي صحنه. همانجا.
Echo Of و EDITION 1972 و Whos Who و IRAN 6-
7- محبي، حسين همانجا، با مهرابي، مسعود. تاريخ سينماي ايران؛ از آغاز تا سال 1357. تهران با نشر پيكان، 1383؛ 49.
8- تقيان، لاله، كتابشناسي تئاتر تهران، انتشارات نمايش، چاپ اول 1370، ص 110.
9- مهرابي، همان، 58.
محمود عزیزی و کاظم شاهبازی