ابوموسی
ابوموسي، يا بوموسي نام شهرستان و شهري در استان ساحلي هرمزگان.
شهرستان ابوموسي، برابر آخرين تقسيمات كشوري، داراي يك شهر و 2 بخش و 2 دهستان است كه مجموعاً از 6 جزيره تشكيل شده است.1 شهرستان ابوموسي از شمال با شهرستان بندرلنگه و قشم، از شرق و جنوب با تنگه هرمز و كشورهاي عمان و امارات متحدة عربي و از غرب با آبهاي خليج فارس همسايه است.2 ابوموسي به عنوان مركز شهرستان و تنها شهر اين شهرستان، در واقع جزيرهاي است با مختصات جغرافيايي "30 '03 ْ55 طول شرقي و "00 '51 ْ25 عرض شمالي، در فاصلة 75 كيلومتري جنوب خاوري بندر لنگه.3 ابوموسي از راه زميني و دريايي (از طريق بندرلنگه) داراي 188 كم فاصله تا مركز استان (بندرعباس) و 1551 كم فاصله تا تهران است.4 اين جزيره از شمال به جزيرة تنب كوچك، از غرب به جزيرة سيري، از جنوب و شرق به امارات عربي متحده محدود است و حدود 12 كم وسعت دارد.5 پستي و بلنديهاي جزيرة ابوموسي به سوي شمال افزايش يافته و به بلندترين نقطة جزيره يعني كوه حلوا به ارتفاع حدود 110م منتهي ميشود.6 آب و هواي جزيره گرم و مرطوب و به دليل نزديكي به خط استوا، هواي آن از هواي ساير جزاير ايراني خليج فارس گرمتر است. ميزان بارندگي آن بيش از 100 ميليمتر در سال است.7 جزيرة استراتژيك ابوموسي بر پاية اسناد و مدارك تاريخي موجود در پيش از اسلام و پس از آن همواره متعلق به ايران بوده است.8
پيش از اينكه نيروهاي ايراني در 9 آذر 1350ش اين جزيره را از تصرف اشغالگران انگليسي در آوردند، دولت استعماري انگليس از گذشتههاي دور و به بهانههاي مختلف و در فواصل سالهاي 1904-1908م، آشكارا و با افراشتن پرچم خود بر جزيرة ابوموسي نفوذ و تسلط داشت و اين اشغالگري همواره مورد اعتراض دولت ايران بود.9 جمعيت ابوموسي در سرشماري 1375ش، تعداد 2272 تن بود كه بنا بر برآوردها در 1384ش به تعداد 3471 تن رسيده است.10
مآخذ:
1. دفتر تقسيمات كشوري. نشرية عناصر و واحدهاي تقسيمات كشوري. تهران: دفتر تقسيمات كشوري (وزارت كشور)، 1383.
2. سازمان نقشهبرداري كشور. نقشة تقسيمات كشوري. تهران: سازمان نقشهبرداري كشور (سازمان مديريت و برنامهريزي كشور)، 1383.
3. جعفري، عباس. گيتاشناسي ايران. ج 3، دايرةالمعارف جغرافيايي ايران، چ 1، تهران: گيتاشناسي، 1379، ص 47.
4. سازمان حمل و نقل و پايانههاي كشور (وزارت راه و ترابري). اطلس جادههاي ايران (ويرايش دوم). تهران: همشهري، 1380، ص 134؛ نشرية عناصر و واحدهاي تقسيمات كشوري. همانجا.
5. مركز آمار ايران. مساحت شهرستانهاي ايران به تفكيك دهستان. تهران: مركز آمار ايران، 1375، ص 39.
6. افشار سيستاني، ايرج. جزيرة بوموسي و جزاير تنب بزرگ و تنب كوچك. تهران: ناشر (مؤلف)، 1371، ص 49.
7. همانجا.
8. همان. ص 60-92.
9. همان. ص 69-88
10. مركز آمار ايران. بازسازي و برآورد جمعيت شهرستانهاي كشور بر اساس محدودة سال 1380. تهران: مركز آمار ايران (سازمان مديريت و برنامهريزي كشور)، 1382، ص 231-232.
شوکت مقیمی