برگرفته از سایت مرکز بررسی اسناد تاریخی قابل بازیابی از https://historydocuments.ir/?page=post&id=4124

دشتی، ‌علی (1314ق / 1896م-1357ش)، نویسنده، روزنامه نگار.

علی دشتی فرزند شیخ عبدالحسین دشتی در شهر کربلا و در یک خانواده روحانی به دنیا آمد. مقدمات را در مکتب‌های قدیمی‌، فقه و اصول را در محضر حاج سید حسین فشارکی و کفایه آخوند را نزد حاج عبدالکریم یزدی از مجتهدان بزرگ آن دوران فراگرفت^[۱]. در اواخر جنگ بین الملل اول به شیراز رسید و پس از آن مدتی در اصفهان به سر برد. از آنجا به تهران آمد و در نهضت ضد قرارداد 1919م شرکت جست و در کنار آزادی‌خواهانی چون مدرّس، فرّخی یزدی، ‌هژیر و دیگران به فعالیت سیاسی پرداخت و شب نامه‌های تندی بر ضد عاقد قرارداد منتشر کرد^[۲]. به سبب مقالات تند خود بارها به زندان افتاد. مدتی سر دبیر روزنامه ستاره ایران بود و سپس در 1300ش روزنامه شفق سرخ را انتشار داد. با قدرت گرفتن تدریجی رضاشاه ابتدا مقالات تندی علیه او نوشت، ‌اما رفته رفته دوستدار و حامی وی گردید^[۳]. پس از استعفای رضا شاه بار دیگر از مخالفان او شد. بعد از انقلاب اسلامی مدتی را در حبس گذرانید. سرانجام در تهران درگذشت^[۴]. فعالیت‌های او در روزنامه نویسی، عضویت مجالس سنا و شورا، مدت کوتاهی وزارت و نیز سفارت در مصر و لبنان گذشت. کار نویسندگی وی به سه دسته:

روزنامه‌ای و سیاسی؛
داستانی و ترجمه؛ و
نقد ادبی، ‌تقسیم می‌شود^[۵].

نثر دشتی گاه تند و در دیگر موارد روان و متناسب است. گاه در نثر از عناصر شعری هم استفاده می‌کند^[۶]. از مهم‌ترین آثارش می‌توان ایام محبس، سایه، جادو، فتنه، هندو، در قلمرو سعدی، نقشی از حافظ و سیری در دیوان شمس، دمی با خیّام، شاعری دیرآشنا و پرده پندار را نام برد^[۷]^[۸]^[۹]^[۱۰].

نیز نگاه کنید به

مآخذ

↑ آرین پور، یحیی. از نیما تا روزگار ما. تهران: زوّار، ‌چ 1، 1373، ج 3، ص 318.
↑ دست غیب، ‌عبدالعلی. «علی دشتی»، پیام نوین. س 3 ش 3 (آذر 1339)، ص 14.
↑ عبداللهیان، ‌حمید. کارنامه نثر معاصر. تهران: پایا، ‌1378، ص 64.
↑ اثر آفرینان. ‌به کوشش کمال حاج سید جوادی، ‌با همکاری عبدالحسین نوایی، تهران: انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، 1378، ج 3، ص 40.
↑ «علی دشتی»، آینده. س هفتم، ‌ش 11ـ 12، ‌ص 937.
↑ عبداللهیان، ‌حمید. کارنامه نثر معاصر. تهران: پایا، ‌1378، ص 65.
↑ آرین پور، یحیی. از نیما تا روزگار ما. تهران: زوّار، ‌چ 1، 1373، ج 3، ص 322 ـ 330 (به اختصار).
↑ اتحاد، ‌هوشنگ. پژوهشگران معاصر ایران تهران: فرهنگ معاصر، 1383، ج 7.
↑ رکن زاده آدمیت، محمدحسین. دانشمندان و سخن سرایان فارس. تهران: خیام، ‌1338، ‌ج 2، ص 546 ـ 549.
↑ مرسلوند، ‌حسن. زندگینامه رجال و مشاهیر ایران. ‌تهران: الهام، چ 1، 1373، ج 3، ص 218ـ 223.

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

ابوالقاسم رادفر

[1] آرین پور، یحیی. از نیما تا روزگار ما. تهران: زوّار، ‌چ 1، 1373، ج 3، ص 318.

[2] دست غیب، ‌عبدالعلی. «علی دشتی»، پیام نوین. س 3 ش 3 (آذر 1339)، ص 14.

[3] عبداللهیان، ‌حمید. کارنامه نثر معاصر. تهران: پایا، ‌1378، ص 64.

[4] اثر آفرینان. ‌به کوشش کمال حاج سید جوادی، ‌با همکاری عبدالحسین نوایی، تهران: انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، 1378، ج 3، ص 40.

[5] «علی دشتی»، آینده. س هفتم، ‌ش 11ـ 12، ‌ص 937.

[6] عبداللهیان، ‌حمید. کارنامه نثر معاصر. تهران: پایا، ‌1378، ص 65.

[7] آرین پور، یحیی. از نیما تا روزگار ما. تهران: زوّار، ‌چ 1، 1373، ج 3، ص 322 ـ 330 (به اختصار).

[8] اتحاد، ‌هوشنگ. پژوهشگران معاصر ایران تهران: فرهنگ معاصر، 1383، ج 7.

[9] رکن زاده آدمیت، محمدحسین. دانشمندان و سخن سرایان فارس. تهران: خیام، ‌1338، ‌ج 2، ص 546 ـ 549.

[10] مرسلوند، ‌حسن. زندگینامه رجال و مشاهیر ایران. ‌تهران: الهام، چ 1، 1373، ج 3، ص 218ـ 223.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

[۶]

[۷]

[۸]

[۹]

[۱۰]