نمایش مبدأ برای جمال‌الدین عبدالرزاق اصفهانی

[[پرونده:Jamaluddin-abdul-razzaq-1.jpg|بندانگشتی|جمال‌الدین عبدالرزاق اصفهانی برگرفته از وبسایت بیتوته قابل بازیابی از<nowiki/>https://www.beytoote.com/art/artist/jamaluddin-abdul-razzaq01.html]]
'''[[جمال‌الدین عبدالرزاق اصفهانی]]''' (سده 6 ق) شاعر.

جمال‌الدین محمد فرزند عبدالرزاق اصفهانی و پدر کمال‌الدین اسماعیل اصفهانی شاعر بود<ref>فروزانفر، بدیع‌الزمان. ''سخن و سخنوران''، ‌تهران: خوارزمی، چ 2، 1350 ش، ص 547.</ref>. در آغاز پیشه زرگری داشت و [[نقاشی پشت شیشه|نقاشی]] هم می‌کرد. وی پس از آن به شاعری روی آورد<ref>مصاحب، غلامحسین. ''دایره المعارف فارسی''، تهران: جیبی، چ 1، 1381 ش، ج 1، ص 746 (ذیل جمال‌الدین عبدالرزاق).</ref>. در علم سیاق<sup>*</sup> (شیوه‌ای سنتی و قدیم در محاسبات و دفترداری) و حساب نیز مهارت زیادی کسب کرد<ref>واله داغستانی، علیقلی. ''تذکره ریاض‌الشعراء''، با مقدمه، تصحیح و تحقیق سید محسن ناجی نصرآبادی، تهران: اساطیر، چ 1، 1384 ش، ج 1، ص 481.</ref>. جمال‌الدین بیشتر عمرش را در [[اصفهان]] گذراند و گویا برای امرار معاش به [[آذربایجان شرقی|آذربایجان]] و [[مازندرانی|مازندران]] هم سفرهایی داشت<ref>صفا، ذبیح‌الله. ''تاریخ ادبیات در ایران''، تهران: ابن سینا، چ 4، 1347 ش، ج 2، ص 731.</ref>. همچنین احتمال داده‌اند که وی به گنجه نیز سفر کرده و در آنجا با حکیم [[نظامی گنجوی]]<sup>*</sup> ملاقات داشته است<ref>وحید دستگردی، حسن. ''دیوان کامل استاد جمال‌الدین محمد بن عبدالرزاق اصفهانی''، 1320 ش، ص یز (مقدمه).</ref>. او با برخی از شاعران معاصر خود چون انوری<sup>*</sup>، [[خاقانی شروانی|خاقانی]]<sup>*</sup> و رشید وطواط<sup>*</sup> مشاعره و مکاتبه داشت<ref>مصاحب، غلامحسین.''دایره المعارف فارسی''، تهران: جیبی، چ 1، 1381 ش، ج 1، ص 746 (ذیل جمال‌الدین عبدالرزاق).</ref>. در قصیده سرایی از شیوه [[سنایی غزنوی|سنایی]]<sup>*</sup>، انوری<sup>*</sup> و مسعود سعد [[سلمان ساوجی|سلمان]]<sup>*</sup> پیروی و تقلید می‌کرد. جز قصیده در [[غزلخوانی|غزلسرایی]] نیز مهارت داشت. اشعار وی در عین سادگی و بی تکلفی از بلاغت و صنایع ادبی بهره‌مند است. از جمله ممدوحان وی می‌توان نصره الدین جهان پهلوان محمد محمد (حک 568ـ581 ق / ؟م) و [[طغرل افشار|طغرل]] بن ارسلان (حک 571ـ590 ق / ؟م) را نام برد<ref>فروزانفر، بدیع‌الزمان.  ''سخن و سخنوران''، ‌تهران: خوارزمی، چ 2، 1350 ش، ص 548، 549، 552، 553 (به اختصار).</ref>. بیشتر اشعارش به موعظه و تنبیهات اختصاص دارد، به جز چند قصیده که در مدح آل صاعد سروده است<ref>امین احمد رازی. ''تذکره هفت اقلیم''، با تصحیح، تعلیقات و حواشی سیدمحمدرضا طاهری (حسرت)، تهران: سروش، 1378 ش، ج 2، ص 916.</ref>. مکاتیب منظوم او به [[خاقانی شروانی|خاقانی]] شهرت بسیار دارد. ''دیوان شعر'' اصفهانی مشتمل بر 5000 بیت است<ref>هدایت، محمود. ''گلزار جاویدان''، تهران: وزارت فرهنگ و هنر (سابق)، 1351، ج 1، ص 326.</ref>.

== نیز نگاه کنید به ==

* [[نظامی گنجوی]]
* [[سنایی غزنوی|سنایی]]
* [[خاقانی شروانی|خاقانی]]
* [[اصفهان]]
* [[سلمان ساوجی|سلمان]]
* [[غزلخوانی|غزلسرایی]]
مآخذ<references />
== منبع اصلی ==
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،

== نویسنده مقاله ==
'''ابوالقاسم رادفر'''
[[index.php?title=رده:ادبیات و زبان شناسی]]
[[index.php?title=رده:ادبیات]]