جمالالدین عبدالرزاق اصفهانی
جمالالدین عبدالرزاق اصفهانی (سده 6 ق) شاعر.
جمالالدین محمد فرزند عبدالرزاق اصفهانی و پدر کمالالدین اسماعیل اصفهانی شاعر بود[۱]. در آغاز پیشه زرگری داشت و نقاشی هم میکرد. وی پس از آن به شاعری روی آورد[۲]. در علم سیاق (شیوهای سنتی و قدیم در محاسبات و دفترداری) و حساب نیز مهارت زیادی کسب کرد[۳]. جمالالدین بیشتر عمرش را در اصفهان گذراند و گویا برای امرار معاش به آذربایجان و مازندران هم سفرهایی داشت[۴]. همچنین احتمال دادهاند که وی به گنجه نیز سفر کرده و در آنجا با حکیم نظامی گنجوی ملاقات داشته است[۵]. او با برخی از شاعران معاصر خود چون انوری، خاقانی و رشید وطواط مشاعره و مکاتبه داشت[۶]. در قصیده سرایی از شیوه سنایی، انوری و مسعود سعد سلمان پیروی و تقلید میکرد. جز قصیده در غزلسرایی نیز مهارت داشت. اشعار وی در عین سادگی و بی تکلفی از بلاغت و صنایع ادبی بهرهمند است. از جمله ممدوحان وی میتوان نصره الدین جهان پهلوان محمد محمد (حک 568ـ581 ق / ؟م) و طغرل بن ارسلان (حک 571ـ590 ق / ؟م) را نام برد[۷]. بیشتر اشعارش به موعظه و تنبیهات اختصاص دارد، به جز چند قصیده که در مدح آل صاعد سروده است[۸]. مکاتیب منظوم او به خاقانی شهرت بسیار دارد. دیوان شعر اصفهانی مشتمل بر 5000 بیت است[۹].
نیز نگاه کنید به
مآخذ
- ↑ فروزانفر، بدیعالزمان. سخن و سخنوران، تهران: خوارزمی، چ 2، 1350 ش، ص 547.
- ↑ مصاحب، غلامحسین. دایره المعارف فارسی، تهران: جیبی، 1381 ش، ج 1، ص 746 (ذیل جمالالدین عبدالرزاق).
- ↑ واله داغستانی، علیقلی. تذکره ریاضالشعراء، با مقدمه، تصحیح و تحقیق سید محسن ناجی نصرآبادی، تهران: اساطیر، چ 1، 1384 ش، ج 1، ص 481.
- ↑ صفا، ذبیحالله. تاریخ ادبیات در ایران، تهران: ابن سینا، چ 4، 1347 ش، ج 2، ص 731.
- ↑ وحید دستگردی، حسن. دیوان کامل استاد جمالالدین محمد بن عبدالرزاق اصفهانی، 1320 ش، ص یز (مقدمه).
- ↑ مصاحب، غلامحسین. دایره المعارف فارسی، تهران: جیبی، 1381 ش، ج 1، ص 746 (ذیل جمالالدین عبدالرزاق).
- ↑ فروزانفر، بدیعالزمان. سخن و سخنوران، تهران: خوارزمی، چ 2، 1350 ش، ص 548، 549، 552، 553 (به اختصار).
- ↑ امین احمد رازی. تذکره هفت اقلیم، با تصحیح، تعلیقات و حواشی سیدمحمدرضا طاهری (حسرت)، تهران: سروش، 1378 ش، ج 2، ص 916.
- ↑ هدایت، محمود. گلزار جاویدان، تهران: وزارت فرهنگ و هنر (سابق)، 1351، ج 1، ص 326.
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
ابوالقاسم رادفر