مسعود سعد سلمان

مسعودِ سعدِ سلمان (میان 438 تا 440-515ق / 1046 تا 1048-1121م)، ‌شاعر.

مسعود بن سعد بن سلمان متخلّص به مسعود سعد در لاهور هندوستان به دنیا آمد^[۱]. نیاکانش در آغاز دوران غزنوی، از همدان به غزنین کوچیدند و در سلک درباریان حکومت غزنوی درآمدند^[۲]. پدرش سعد سلمان از محتشمان و کارگزاران عهد خود بود و مدت 50 یا 60 سال در خدمت سلاطین غزنوی به سر برد^[۳]. مسعود سعد پس از رسیدن به سن رشد با معرفی و توصیه پدرش به دربار غزنویان راه یافت. چندی با عزّت در سلک مقربان و ندیمان دربار زیست^[۴].

ظهور او در شاعری مقارن با عهد پادشاهی ابراهیم بن مسعود (حک 450-492ق / 1058-1099م) بود. در 469ق / 1076م همراه سیف‌الدوله محمود بن ابراهیم به هند رفت و در کنار او جنگید^[۵]. پس از مدتی به سعایت بدخواهان به مدت ده سال به زندان‌های دهک، سو و نای افتاد^[۶]. پس از آزادی از زندان مدتی حکومت چالندر، از توابع لاهور در هند را به عهده گرفت^[۷].

اما پس از آن بار دیگر مغضوب گردید و مدت هشت سال در قلعه مَرَنْج زندانی شد^[۸]. سال‌های پایانی حیات را در غزنین به کتابداری کتابخانه سلاطین غزنوی گذراند^[۷]. حبسیات وی مؤثر و جالب است. در وصف، ‌مدح، ‌غزل و هجو قدرت دارد. دیوان فارسی او در دست است، ‌اما از دیوان عربی و هندی او اثری نیست. در شاعری به سبک شاعران خراسان و به طرز غضایری، رودکی، شهید بلخی و به ویژه عنصری نظر داشت و هنرش به ویژه در قصیده سرایی و قصاید شکرایی بود^[۹]^[۱۰].

نیز نگاه کنید به

مآخذ

↑ صفا، ذبیح‌الله. تاریخ ادبیات در ایران. تهران: ابن سینا، چ 4، 1347، ج 2، ص 483.
↑ رشید یاسمی، غلامرضا. مقدمه بر دیوان مسعود سعد سلمان. ‌بی جا: پیروز، 1339، ص ر (مقدمه).
↑ فروزانفر، بدیع الزمان. سخن و سخنوران. تهران: خوارزمی‌، چ 2، 1350، ص 207.
↑ درخشان، مهدی. بزرگان و سخن سرایان همدان. ‌تهران: چاپ نیکو، ‌1341، ج 1، ص 107.
↑ صفا، ذبیح‌الله. تاریخ ادبیات در ایران. تهران: ابن سینا، چ 4، 1347، ج 2، ص486.
↑ لسان، ‌حسین. برگزیده اشعار مسعود سعد. تهران: شرکت انتشارات علمی و فرهنگی، 1364، ‌ص ده (مقدمه).
↑ ^۷٫۰ ^۷٫۱ نوریان، مهدی. مقدمه بر دیوان مسعود سعد. اصفهان: کمال، 1364، ج 1، ص شش (مقدمه).
↑ صفا، ذبیح‌الله. تاریخ ادبیات در ایران. تهران: ابن سینا، چ 4، 1347، ج 2، ص 488.
↑ مصاحب، غلامحسین. دایره المعارف فارسی. 1381، ج 2، (2)، ص 2768.
↑ زرین کوب، عبدالحسین. با کاروان حلّه. تهران: آریا، 1343، ص 94؛

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

ابوالقاسم رادفر

[1] صفا، ذبیح‌الله. تاریخ ادبیات در ایران. تهران: ابن سینا، چ 4، 1347، ج 2، ص 483.

[2] رشید یاسمی، غلامرضا. مقدمه بر دیوان مسعود سعد سلمان. ‌بی جا: پیروز، 1339، ص ر (مقدمه).

[3] فروزانفر، بدیع الزمان. سخن و سخنوران. تهران: خوارزمی‌، چ 2، 1350، ص 207.

[4] درخشان، مهدی. بزرگان و سخن سرایان همدان. ‌تهران: چاپ نیکو، ‌1341، ج 1، ص 107.

[5] صفا، ذبیح‌الله. تاریخ ادبیات در ایران. تهران: ابن سینا، چ 4، 1347، ج 2، ص486.

[6] لسان، ‌حسین. برگزیده اشعار مسعود سعد. تهران: شرکت انتشارات علمی و فرهنگی، 1364، ‌ص ده (مقدمه).

[:0-7] ۷٫۰ ^۷٫۱ نوریان، مهدی. مقدمه بر دیوان مسعود سعد. اصفهان: کمال، 1364، ج 1، ص شش (مقدمه).

[8] صفا، ذبیح‌الله. تاریخ ادبیات در ایران. تهران: ابن سینا، چ 4، 1347، ج 2، ص 488.

[9] مصاحب، غلامحسین. دایره المعارف فارسی. 1381، ج 2، (2)، ص 2768.

[10] زرین کوب، عبدالحسین. با کاروان حلّه. تهران: آریا، 1343، ص 94؛

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

[۶]

[۷]

[۸]

[۹]

[۱۰]