نمایش مبدأ برای آیت الله میرزای شیرازی

 
'''ميرزاي شيرازي، محمدحسن، (آيت‌الله)''' (1230-1312ق / 1815-1894م). معروف به ميرزا بزرگ شيرازي، از علماي برجسته و مراجع تقليد شيعه كه فتواي تحريم تنباكو را صادر كرد.

در شيراز به دنيا آمد. وي يكي از چند وارث جايگاه حاج شيخ مرتضي انصاري، مرجع بزرگ شيعيان بود و پس از مرگ انصاري در 1281ق / 1864م به جاي او در نجف به تدريس پرداخت. حدود 1291ق / 1874م، به سامرا رفت و حوزة درس خود را تأسيس كرد كه اعتبار فراوان يافت.<sup>1</sup>

او در 1309ق / 1891م براي حمايت از بازاريان شيراز، تهران و چند شهر ديگر كه در اعتراض به واگذاري امتياز تجارت تنباكو به ماژور تالبوت[1] انگليسي توسط ناصرالدين شاه اعتصاب كرده بودند، در واقعة رژي<sup>*</sup> فتواي تحريم توتون و تنباكو را صادر كرد. پشتيباني عمومي از اين فتوا دولت را واداشت امتياز را لغو كند. <sup>2</sup> شيرازي پس از اين پيروزي به مقامي يگانه در روحانيت دست يافت.<sup>3</sup> او در شهر سامرا  درگذشت و در نجف اشرف به خاك سپرده شد.<sup>4</sup>


'''مآخذ:''' 

1-    دولت‌آبادي، يحيي. '''''حيات يحيي'''''. تهران: عطار و فردوسي، 1362، ص 25-27.

2-    ناظم‌الاسلام كرماني. '''''تاريخ بيداري ايرانيان.''''' تهران: اميركبير، 1381، ص 12-13.

3-    دولت‌آبادي. همان. ص 130.

4-    ناظم‌الاسلام كرماني. همان. ص 47؛ '''''دايرةالمعارف تشيع'''''. ذيل «شيرازي»، ص   .
----[1]. M. Talbot 


امید پارسانژاد