نمایش مبدأ برای محمدعلی افراشته

افراشته، محمدعلی (1312ق / 1892م- 1338ش<sup>*</sup>) نویسنده، روزنامه‌نگار، شاعر و نمایشنامه‌نویس.

در روستای بازقلعه در حومه‌ی رشت متولد شد و در 51 سالگی به علت سکته‌ی قلبی در صوفیه بلغارستان بدرود حیات گفت و در همان شهر بخاک سپرده شد و «بشکنی ای قلم ...» بیت مشهورش را بر روی سنگ قبرش نقد کردند<ref>نوح، نصرت‌الله (1358). مجموعه آثار محمدعلی افراشته. تهران: انتشارات توکا، ص 14.</ref>. 

نام افراشته بعد از شهریور 1320 ش بعنوان شاعری خلقی و مبارز بر زبانها افتاد. آثار او از آن سالها تا 15 بهمن 1327 در نشریات وابسته به «حزب توده ایران» چاپ می‌گردید؛ و پس از غیرقانونی اعلام شدن حزب مذکور، مقالات و اشعار او در نشریات مخفی آن سالها منتشر می‌گردید<ref>نوح، نصرت‌الله (1358). مجموعه آثار محمدعلی افراشته. تهران: انتشارات توکا، ص 7.</ref>.

در سال 1325ش که «نخستین کنگره‌ی نویسندگان و شعرای ایران» تشکیل شد، افراشته دو قطعه از اشعارش بنام «پالتو» و «شغال محکوم» را خواند<ref>چیستا (1381). سال نوزدهم. شماره‌ی 8 و 9، ص 568.</ref>. 

از 29 اسفند ماه 1329ش، افراشته دست به انتشار روزنامه‌ی «چلنگر»<sup>*</sup> زد. انتشار این روزنامه حادثه‌ای در دنیای شعر، طنز و مطبوعات کشور بود.<sup>*</sup>

افراشته در زمینه‌ی نمایشنامه‌نویسی هم ذوق خود را آزمایش کرد و چندین نمایشنامه نوشت. اکثر نمایشنامه‌های او در روزنامه‌ی خودش (چلنگر) چاپ می‌شد.

بعد از کودتای 28 مرداد 1332ش، افراشته یکسال و نیم به زندگی مخفی پرداخت تا اینکه به کمک دوستانش از کشور خارج گردید و به بلغارستان رفت<ref>روزنامه آهنگر. ویژه‌نامه بیستمین سالگرد درگذشت محمدعلی افراشته. شماره 4.</ref>. 

پس از یادگیری زبان بلغاری، اشعار و داستان‌های خود را در هفته‌نامه‌ی «استرشل» (زنبور قرمز) به چاپ می‌رساند<ref>چیستا (1381). سال نوزدهم. شماره‌ی 8 و 9، ص 570.</ref><ref>درمجله چیستا، شماره‌ی 8 و 9 سال نوزدهم، شماره ردیف 188، 189 صفحه 566، در مقاله‌ی افراشته، سال تولدش 1278ش آمده است.</ref><ref>افراشته شاعر خلق از دربدری‌هایش سخن می‌گوید: مجموعه آثار محمدعلی افراشته، گردآورنده، نصرت‌الله نوح، نشر توکا، بهمن 1358، ص 31.   </ref>.

آثار: 

کمدی اخوی‌زاده، تهران، 1325، ص 20.

«مسخره‌بازی»، «خودکشی شوهر خواهر»<ref>تقیان، لاله (1370). کتابشناسی تئاتر. تهران: [https://namayeshpub.theater.ir/ انتشارات نمایش]، ص 98.</ref>.

== نیز نگاه کنید به ==

* [[میرزا فتحعلی آخوندزاده]]
* [[هراند استپانیان]]

== مآخذ ==
<references />

== منبع اصلی ==
دانشنامه ایران

== نویسنده مقاله ==
محمود عزیزی