محمدعلی افراشته
افراشته، محمدعلی (1312ق / 1892م- 1338ش*) نویسنده، روزنامهنگار، شاعر و نمایشنامهنویس.
در روستای بازقلعه در حومهی رشت متولد شد و در 51 سالگی به علت سکتهی قلبی در صوفیه بلغارستان بدرود حیات گفت و در همان شهر بخاک سپرده شد و «بشکنی ای قلم ...» بیت مشهورش را بر روی سنگ قبرش نقد کردند[۱].
نام افراشته بعد از شهریور 1320 ش بعنوان شاعری خلقی و مبارز بر زبانها افتاد. آثار او از آن سالها تا 15 بهمن 1327 در نشریات وابسته به «حزب توده ایران» چاپ میگردید؛ و پس از غیرقانونی اعلام شدن حزب مذکور، مقالات و اشعار او در نشریات مخفی آن سالها منتشر میگردید[۲]. در سال 1325ش که «نخستین کنگرهی نویسندگان و شعرای ایران» تشکیل شد، افراشته دو قطعه از اشعارش بنام «پالتو» و «شغال محکوم» را خواند[۳].
از 29 اسفند ماه 1329ش، افراشته دست به انتشار روزنامهی «چلنگر»* زد. انتشار این روزنامه حادثهای در دنیای شعر، طنز و مطبوعات کشور بود.* افراشته در زمینهی نمایشنامهنویسی هم ذوق خود را آزمایش کرد و چندین نمایشنامه نوشت. اکثر نمایشنامههای او در روزنامهی خودش (چلنگر) چاپ میشد.
بعد از کودتای 28 مرداد 1332ش، افراشته یکسال و نیم به زندگی مخفی پرداخت تا اینکه به کمک دوستانش از کشور خارج گردید و به بلغارستان رفت[۴]. پس از یادگیری زبان بلغاری، اشعار و داستانهای خود را در هفتهنامهی «استرشل» (زنبور قرمز) به چاپ میرساند[۵][۶][۷].
آثار:
- کمدی اخویزاده، تهران، 1325، ص 20.
- «مسخرهبازی»، «خودکشی شوهر خواهر»[۸].
نیز نگاه کنید به
مآخذ
- ↑ نوح، نصرتالله (1358). مجموعه آثار محمدعلی افراشته. تهران: انتشارات توکا، ص 14.
- ↑ نوح، نصرتالله (1358). مجموعه آثار محمدعلی افراشته. تهران: انتشارات توکا، ص 7.
- ↑ چیستا (1381). سال نوزدهم. شمارهی 8 و 9، ص 568.
- ↑ روزنامه آهنگر. ویژهنامه بیستمین سالگرد درگذشت محمدعلی افراشته. شماره 4.
- ↑ چیستا (1381). سال نوزدهم. شمارهی 8 و 9، ص 570.
- ↑ درمجله چیستا، شمارهی 8 و 9 سال نوزدهم، شماره ردیف 188، 189 صفحه 566، در مقالهی افراشته، سال تولدش 1278ش آمده است.
- ↑ افراشته شاعر خلق از دربدریهایش سخن میگوید: مجموعه آثار محمدعلی افراشته، گردآورنده، نصرتالله نوح، نشر توکا، بهمن 1358، ص 31.
- ↑ تقیان، لاله (1370). کتابشناسی تئاتر. تهران: انتشارات نمایش، ص 98.
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
محمود عزیزی