نمایش مبدأ برای بریگاد قزاق

'''[[بریگارد قزاق|بریگاد قزاق]]،''' یک تیپ نظامی ایرانی با ساختار و فرماندهی روسی در دوره قاجار (1296- 1920م / 1879- 1338ق). بریگاد قزاق در آغاز مرکب از دو فوج سوار و یک دسته موزیک پس از سفر ناصرالدین شاه به روسیه<ref>ساوجبلاقی، اکبر. '''''نیم قرن تاریخ ارتش شاهنشاهی ایران'''''. ج1، تهران: بی‌نا، 1320، ص132.</ref>، تحت نظر صاحب منصبان و مربیان روسی تزاری و از روی اصول و نظامات قزاق تزاری، توسط چهار صاحب منصب جزء روسی شکل گرفت<ref>دهخدا، علی‌اکبر. '''''لغت‌نامه'''''. تهران: دانشگاه تهران، 1377، ذیل کلمه بریگاد.</ref>، و رفته رفته تشکیلات آن توسعه یافت. در طول حیات چهل ساله این ‌نیرو دوازده فرمانده روسی به ریاست آن رسیدند<ref>بابایی، غلامرضا. '''''تاریخ ارتش ایران از هخامنشی تا عصر پهلوی'''''. تهران: آشیان، 1382، ص80.</ref>. اولین آن‌ها، سرهنگ دومانتویج [1]که به همراه سه افسر مربی و پنج افسر دیگر مأمور تشکیل فوج پانصد نفری قزاق در تهران شد و بعد از او چارکوفسکی[2] به این مقام رسید<ref>تیموری، ابراهیم. '''''عصر بی‌خبری یا تاریخ امتیازات در ایران'''''. تهران: اقبال، 1332، ص311.</ref>.  این بریگاد از دو هنگ بومی و هنگ مهاجر که اغلب کرد، شاهسون و افغان تحت تعلیمات مربیان روسی بودند تشکیل می‌شد. فرمانده بریگاد تابع شخص شاه بود<ref>جرج. ن، کرزن. '''''ایران و قضیه ایران'''''. ترجمة وحید مازندرانی، ج1، تهران: علمی و فرهنگی، 1362، ص745.</ref> و این بریگاد در تهران، با موقعیت نظامی، سیاسی و مالی خود، مثل پیش قراول ارتش تزاری در ایران بود که آلت دست حکومت پترزبورگ و مهم‌ترین تکیه‌گاه محمدعلی شاه و اعمال سیاست‌های استبدادی به شمار می‌رفت. چنان‌که پس از به توپ بستن مجلس شورای ملی (1326ق) توسط لیاخوف روسی، [3]محمدعلی شاه به او گفت: «تاج و تختم را نجات دادی»<ref>م. پاولویچ، تریا؛ س. ایرانسکی'''''، انقلاب مشروطیت ایران و ریشه‌های اجتماعی و اقتصادی آن'''''. ترجمة م. هوشیار، تهران: نقش جهان، 1330، ص103.</ref>. بیشتر افرادی که وارد بریگاد قزاق می‌‌شدند با پوشیدن اونیفورم قزاقی رعب خود را در دل‌ها جا داده و به مقاصد تجاوزکارانه خود جامه عمل می‌پوشاندند، همین عامل موجب انزجار مردم از آن‌ها می‌‌شد<ref>'''''تاریخ ارتش ایران'''''. ص80.</ref>. در سال دوم جنگ جهانی اول متفقین توسعه این نیرو را لازم شمردند؛ و این بریگاد تبدیل به دیویزیون[4] شد<ref>مورخ‌الدوله، سپهر'''''. ایران در دو جنگ بزرگ''''' (18- 1914). تهران: ادیب، 1362، ص272.</ref>. این نیرو در سقوط قاجاریه و روی کار آمدن سلسله پهلوی نقش مهمی داشت. رضا خان میرپنج از افرادی بود که به بریگاد قزاق وارد شد و با کنار زدن افسران روسی قزاق خود فرماندهی آن را بر عهده گرفت. او با در هم آمیختن عناصر قوای قزاق، بریگاد مرکزی و نیز ژاندارمری، وزارت جنگ را تشکیل داد و زمینه را برای سلطنت خود فراهم کرد<ref> '''''ارتش عصر پهلوی.''''' گروه تاریخ معاصر موسسه فرهنگی بزرگ اندیشه، تهران: جهان کتاب، 1379، ص240. </ref>. 

== نیز نگاه کنید به ==

== مآخذ ==

== منبع اصلی ==
دانشنامه ایران 

== نویسنده مقاله ==
مریم غلامعلی زاده  



[1]. 

[2]. 

[3]. 

[4].