نمایش مبدأ برای طایفه اسماعیل‌زايی

'''[[طایفه اسماعیل‌زايی|اسماعیل‌زایی]]''' (شه بخش)، از طوایف بزرگ سنی مذهب بلوچ در استان سیستان و بلوچستان. 

نام این طایفه از نام بنیانگذار‌شان ـ اسماعیل ـ گرفته شده است. خاستگاه اصلی اسماعیل‌زاییی ها سرزمین و طایفه ممسنی فارس بوده است<ref>افشار سیستانی، ایرج. '''''مقدمه‌ای بر شناخت ایل‌ها، چادرنشینان و طوایف عشایری ایران'''''. تهران: 1366، 2/906-907.</ref>. در 1310ش اسماعیل‌زایی‌ها و چند طایفه دیگر با هم متحد شدند و علیه حكومت و نیروهای انگلیسی منطقه شورش كردند و نهایتاً سردار اسماعیل‌زایی‌ها دستگیر و به فارس تبعید شد. پس از مدتی حكومت از اقدامات اسماعیل‌زایی‌ها چشم پوشی كرد و آنها را بخشید؛ از آن‌ به بعد این طایفه به شه‌بخش معروف شد<ref>جهانبانی، امان‌الله. '''''سرگذشت بلوچستان و مرزهای آن'''''. تهران: 1338، حواشی، ص37؛ افشارسیستانی. '''''همان'''''. 2ب/912. </ref>. طایفه اسماعیل‌زایی در مناطق شور، قلعه‌بید، نَرماشیر و... در استان سیستان و بلوچستان سكونت دارند<ref>'''''درآمدی مجمل بر مطالعه عشایر سیستان و بلوچستان'''''. تهران: 1356، 82-83.</ref>.  كوچندگان اسماعیل‌زایی نیز بین دهستان‌های شهرستان‌های ایرانشهر، خاش، زاهدان و نیك‌شهر این استان ییلاق و قشلاق می‌كنند<ref>'''''سرشماری اجتماعی اقتصادی عشایركوچنده 1377، جمعیت عشایری دهستان‌ها'''''. تهران: 1378، ص . </ref>. 

طایفه اسماعیل‌زایی از 17 تیره و چندین زیر تیره تشكیل می‌شود. مهم‌ترین تیره این طایفه فقیر‌زایی است كه همه سرداران طایفه (رؤسای طایفه) از آن برخاسته‌اند. آخرین سردار این طایفه نعیم‌خان شه‌بخش بوده است<ref>'''''بررسی ایلات و عشایر بلوچستان، نشریه وزارت آبادانی و مسكن'''''. تهران: 1348، ص58. </ref>. 

در 1354ش شمار جمعیت آنها را 10000 خانوار تخمین زده‌اند<ref>'''''درآمدی مجمل بر مطالعه عشایر سیستان و بلوچستان، مركز پژوهش خلیج‌فارس و دریای عمان'''''. تهران: 1354، ص 83-85. </ref>. شمار كوچندگان اسماعیل‌زایی در 1377ش 492 خانوار و 3333 نفر گزارش شده است<ref>'''''سرشماری اجتماعی اقتصادی عشایر كوچنده 1377ش، نتایج تفصیلی'''''. تهران: 1378، ص 41. </ref>. اسماعیل‌زایی‌ها به دامداری وكشاورزی مشغولند<ref> '''''درآمدی ...''''' . ص 83-85.</ref>. 

== نیز نگاه کنید به ==


== مآخذ ==
<references />
== منبع اصلی ==
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی، 

== نویسنده مقاله ==
معصومه ابراهیمی