پرش به محتوا

طایفه اسماعیل‌زايی

از ویکی ایران

اسماعیل‌زایی (شه بخش)، از طوایف بزرگ سنی مذهب بلوچ در استان سیستان و بلوچستان.

نام این طایفه از نام بنیانگذار‌شان ـ اسماعیل ـ گرفته شده است. خاستگاه اصلی اسماعیل‌زاییی ها سرزمین و طایفه ممسنی فارس بوده است[۱]. در 1310ش اسماعیل‌زایی‌ها و چند طایفه دیگر با هم متحد شدند و علیه حكومت و نیروهای انگلیسی منطقه شورش كردند و نهایتاً سردار اسماعیل‌زایی‌ها دستگیر و به فارس تبعید شد. پس از مدتی حكومت از اقدامات اسماعیل‌زایی‌ها چشم پوشی كرد و آنها را بخشید؛ از آن‌ به بعد این طایفه به شه‌بخش معروف شد[۲]. طایفه اسماعیل‌زایی در مناطق شور، قلعه‌بید، نَرماشیر و... در استان سیستان و بلوچستان سكونت دارند[۳].  كوچندگان اسماعیل‌زایی نیز بین دهستان‌های شهرستان‌های ایرانشهر، خاش، زاهدان و نیکشهر این استان ییلاق و قشلاق می‌كنند[۴].

طایفه اسماعیل‌زایی از 17 تیره و چندین زیر تیره تشكیل می‌شود. مهم‌ترین تیره این طایفه فقیر‌زایی است كه همه سرداران طایفه (رؤسای طایفه) از آن برخاسته‌اند. آخرین سردار این طایفه نعیم‌خان شه‌بخش بوده است[۵].

در 1354ش شمار جمعیت آنها را 10000 خانوار تخمین زده‌اند[۶]. شمار كوچندگان اسماعیل‌زایی در 1377ش 492 خانوار و 3333 نفر گزارش شده است[۷]. اسماعیل‌زایی‌ها به دامداری وكشاورزی مشغولند[۸].

نیز نگاه کنید به

مآخذ

  1. افشار سیستانی، ایرج. مقدمه‌ای بر شناخت ایل‌ها، چادرنشینان و طوایف عشایری ایران. تهران: 1366، 2/906-907.
  2. جهانبانی، امان‌الله. سرگذشت بلوچستان و مرزهای آن. تهران: 1338، حواشی، ص37؛ افشارسیستانی. همان. 2ب/912.
  3. درآمدی مجمل بر مطالعه عشایر سیستان و بلوچستان. تهران: 1356، 82-83.
  4. سرشماری اجتماعی اقتصادی عشایركوچنده 1377، جمعیت عشایری دهستان‌ها. تهران: 1378، ص .
  5. بررسی ایلات و عشایر بلوچستان، نشریه وزارت آبادانی و مسكن. تهران: 1348، ص58.
  6. درآمدی مجمل بر مطالعه عشایر سیستان و بلوچستان، مركز پژوهش خلیج‌فارس و دریای عمان. تهران: 1354، ص 83-85.
  7. سرشماری اجتماعی اقتصادی عشایر كوچنده 1377ش، نتایج تفصیلی. تهران: 1378، ص 41.
  8.  درآمدی ... . ص 83-85.

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

معصومه ابراهیمی