نمایش مبدأ برای تلوین و تمکین

'''تلوين و تمكين:''' از اصطلاحات عرفاني. تلوين در لغت به معناي رنگ كردن، از حالي به حالي گشتن و دگرگوني در حالات مختلف است. تمكين به معناي جاي گرفتن و پا بر جا شدن است.<sup>1</sup> احتمالاً حلاج نخستين صوفي‌اي است كه از اين دو اصطلاح سخن گفته است<sup>2</sup> تلوين صفت ارباب احوال و تمكين از اوصاف اهل حقايق است. تا آن زمان كه صوفي در سلوك است تلوين بر او غالب است، يعني. از حالي به حالي و از منزلي به منزل ديگر متبدل مي‌شود و هنگامي كه به مقصد برسد و به حقيقت دست يابد، تمكين مي‌يابد.<sup>3</sup> سالك تا در مرحلة تلوين باشد، گاه قبض بر او چيره مي‌شود و گاه بسط<sup>4</sup> اما صاحب تمكين به وصل رسيده و از هستي وي چيزي نمانده است. هستي او بر صفاتش غالب شده است. پس به هر صفتي كه بخواهد، متصف مي‌شود.<sup>5</sup> اصحاب تلوين محكوم و مجبور اوامر الهي‌اند در حالي كه صاحبان تمكين مختار‌اند و سختي‌اي در انجام فرمان الهي و آن‌چه از ايشان طلب مي‌شود، احساس نمي‌كنند. امر خداوند با اراده و خواست ايشان منطبق است و نيز از سوي ديگر، خواسته و طلب آنان در دنيا، نزد خداوند پذيرفته و مقبول است. از همين رو توانايي تصرف در امور عالم دارند و خواست و اراده‌شان محقق مي‌شود.<sup>6</sup> 


'''مآخذ:'''

1.    بيهقي، احمد بن علي. '''''تاج''''' '''''المصادر'''''. چاپ هادي عالم‌زاده، تهران: 1366- 1375ش، 2/584، 605.

2.    روزبهان، بقلي. '''''شرح''''' '''''شطحيات'''''. به تصحيح و مقدمه هانري كربن، تهران: 1344، ص619- 620.

3.    قشيري، عبدالكريم بن هوازن. ترجمه رساله قشيريه، چاپ بديع‌الزمان فروزانفر، تهران: 1361ش، 121- 122.

4.    '''''همان'''''، 41، 121- 122.

5.    غزالي، احمد بن محمد. '''''سوانح'''''. چاپ نصرالله پورجوادي، 1359ش، 52.

6.    عبادي، منصور بن اردشير. '''''صوفي‌نامه'''''. '''''التصفيه''''' '''''في''''' '''''احوال''''' '''''المتصوفه'''''. چاپ غلامحسين يوسفي، تهران: 1368ش، 177- 178.

امیرحسین ساکت اف