تلوین و تمکین

تلوین و تمکین، از اصطلاحات عرفانی. تلوین در لغت به معنای رنگ کردن، از حالی به حالی گشتن و دگرگونی در حالات مختلف است. تمکین به معنای جای گرفتن و پا بر جا شدن است. احتمالاً حلاج نخستین صوفی‌ای است که از این دو اصطلاح سخن گفته است تلوین صفت ارباب احوال و تمکین از اوصاف اهل حقایق است. تا آن زمان که صوفی در سلوک است تلوین بر او غالب است، یعنی. از حالی به حالی و از منزلی به منزل دیگر متبدل می‌شود و هنگامی که به مقصد برسد و به حقیقت دست یابد، تمکین می‌یابد.

سالک تا در مرحله تلوین باشد، گاه قبض بر او چیره می‌شود و گاه بسط اما صاحب تمکین به وصل رسیده و از هستی وی چیزی نمانده است. هستی او بر صفاتش غالب شده است. پس به هر صفتی که بخواهد، متصف می‌شود. اصحاب تلوین محکوم و مجبور اوامر الهی‌اند در حالی که صاحبان تمکین مختار‌اند و سختی‌ای در انجام فرمان الهی و آن‌چه از ایشان طلب می‌شود، احساس نمی‌کنند. امر خداوند با اراده و خواست ایشان منطبق است و نیز از سوی دیگر، خواسته و طلب آنان در دنیا، نزد خداوند پذیرفته و مقبول است. از همین رو توانایی تصرف در امور عالم دارند و خواست و اراده‌شان محقق می‌شود.

نیز نگاه کنید به

• اسلام
• حقیقت
  

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

امیرحسین ساکن اف