نمایش مبدأ برای محمد علی شاه

 
'''محمدعلی شاه،''' ششمین پادشاه [[قاجاریه|سلسله قاجار]] (حک1324-1327ق)، محمدعلی میرزا پسر و ولیعهد [[مظفرالدین شاه]] و نوه دختری (ام‌خاقان) [[امیرکبیر، میرزا تقی خان|امیرکبیر]]<ref>کسروی، احمد. '''''تاریخ هجده ساله آذربایجان'''''. تهران: 1355، امیرکبیر، ص25-20.</ref>، در زمان ولیعهدی حکومت آذربایجان را داشت و از همان زمان که به پادشاهی نشست، مخالفت خود را با مشروطه‌خواهان آغاز کرد<ref>دولت‌آبادی، یحیی. '''''حیات یحیی'''''. تهران: 1362، عطایی، ج2. ص99.</ref>. در تاج‌گذاری از نمایندگان دعوت کرد و در اثر فشار مردم، بازاریان و روحانیان نجف مجبور به امضاء متمم قانون اساسی شد. اتابک امین‌السلطان<sup>*</sup> را به جای میرزا نصرالله خان مشیرالدوله<sup>*</sup> به صدارت گمارد و پس از کشته شدن وی ناصرالملک<sup>*</sup> را مأمور تشکیل کابینه کرد. اختلافاتی که میان مشروطه‌خواهان و طرفداران [[نهضت مشروطه|مشروطه]] ‌بروز کرد<ref>شمیم، علی‌اصغر. '''''ایران در دوره سلطنت قاجار'''''. تهران: 1378، مدبر، ص466.</ref> او را نیز در مسیر مخالفت جدی با مجلس قرار داد. هر چند نسبت به وفاداری به [[نهضت مشروطه|مشروطیت]] سوگند یاد کرده بود<ref>مشکور، محمدجواد. '''''تاریخ ایران زمین'''''. تهران: 1372، اشراقی، ص370.</ref> که در نهایت منجر به دستور او مبنی بر به توپ‌ بستن [[مجلس شورای ملی]] توسط فرماندهان روسی نیروی قزاق (← بریگاد قزاق) شد<ref>آوری، پیتر. '''''تاریخ معاصر ایران.''''' ترجمه محمد رفیعی‌مهرآبادی، تهران: 1373، عطایی، ص252.</ref>.

پیامد آن، قیام همگانی در سراسر ایران علیه محمدعلی‌شاه بود که با قیام [[تبریز]] آغاز شد<ref>کسروی، احمد. '''''تاریخ مشروطه ایران'''''. تهران: 1363، امیرکبیر، ص577.</ref> و به دنبال آن نیروهای محلی از [[استان گیلان|گیلان]]، [[اصفهان]] و بختیاری به [[استان تهران|تهران]] آمده پس از فتح [[استان تهران|تهران]] (24 جمادی‌الآخر 1327ق) محمدعلی‌شاه را از سلطنت خلع و احمد میرزا را به جای او به سلطنت گذاشتند. محمدعلی‌شاه به [https://dmelal.ir/index.php?title=%D8%B1%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%87 روسیه] متواری شد و اقدامات بعدی او در حمله به [[استان تهران|تهران]] برای به دست گرفتن سلطنت نتیجه نداد<ref>فوران، جان. '''''مقاومت شکننده'''''. ترجمه احمد تدین، تهران: 1378، رسا، ص264.</ref>.

== مآخذ ==
1.    کسروی، احمد. '''''تاریخ هجده ساله آذربایجان'''''. تهران: 1355، امیرکبیر، ص25-20.

2.    دولت‌آبادی، یحیی. '''''حیات یحیی'''''. تهران: 1362، عطایی، ج2. ص99.

3.    شمیم، علی‌اصغر. '''''ایران در دوره سلطنت قاجار'''''. تهران: 1378، مدبر، ص466.

4.    مشکور، محمدجواد. '''''تاریخ ایران زمین'''''. تهران: 1372، اشراقی، ص370.

5.    آوری، پیتر. '''''تاریخ معاصر ایران.''''' ترجمه محمد رفیعی‌مهرآبادی، تهران: 1373، عطایی، ص252.

6.    کسروی، احمد. '''''تاریخ مشروطه ایران'''''. تهران: 1363، امیرکبیر، ص577.

7.    فوران، جان. '''''مقاومت شکننده'''''. ترجمه احمد تدین، تهران: 1378، رسا، ص264.

کورش صالحی