نمایش مبدأ برای بهرام(پادشاه ساسانی)

'''بهرام،''' نام شش تن از پادشاهان ساساني<sup>*</sup>.

'''بهرام‌ اول،''' (حك271-274م) پسر شاپور اول<sup>*</sup>. در دورة او موبدان زردشتي به ويژه كرتير يا كردير، [1]قدرت فراواني يافتند تا آن‌جا كه موفق به دستگيري و اعدام ماني شدند.<sup>1</sup> پس از وي، پسرش '''''بهرام دوم''''' (حك274-293م) در زماني كه كرتير در اوج قدرت بود، و برادرانش هرمز و نرسي با او مخالفت مي‌كردند به پادشاهي رسيد.<sup>2</sup> رومي‌ها در اين اوضاع آشفته بخشي از بين‌النهرين و ارمنستان را تصرف كردند.<sup>3</sup> پس از اين، پادشاهي '''بهرام سوم''' كه از حمايت كرتير برخوردار بود چهارماه بيشتر دوام نيافت (293م) كه نرسي او را سرنگون كرد.<sup>4</sup>

'''بهرام چهارم''' (388-399م) پسر شاپور دوم<sup>*</sup> ذوالاكتاف، از آن‌جا كه در زمان برادرش شاپور سوم حكمران كرمان بود به كرمانشاه (پادشاه كرمان) ملقب شد.<sup>5</sup> در زمان او ارمنستان ميان ايران و روم تقسيم شد، دولت روم نيز به دو بخش شرقي (بيزانس) [2]و روم غربي تقسيم شد.<sup>6</sup>

'''بهرام پنجم''' (حك420-438م) پسر يزدگرد اول (399-420م) با شكست دادن يكي از بزرگان مدعي پادشاهي به نام خسرو، بر تخت نشت، اگر چه هياطله (هپتاليان)[3] را در شمال شرقي ايران، شكست داد، اما در جنگ؛ بيزانس موفقيتي نداشت. مسيحيان ايراني در زمان او براي گريز از تعقيب و آزار دولت، كليساي خود را از كليساي بيزانس جدا كردند.<sup>7</sup> بهرام پنجم ملقب به بهرام گور [4]در ادب فارسي به شكار گور مشهور است و داستان زندگي او در منظومة هفت‌پيكر نظامي انعكاس يافته است.<sup>8</sup>

'''بهرام ششم''' يا چوبين [5](حك590-591م) از خاندان مهران، سردار هرمز چهارم (حك579-590م) بود كه در برابر مهاجمان هپتالي جنگيد اما از آنجا كه از روميان شكست خورد، هرمز او را خلع كرد و او نيز شورش كرد. با كشته شدن هرمز به دست بزرگان ساساني، خسروپرويز (590-628) به تخت رسيد اما از مقابل بهرام چوبين براي استمداد از روميان گريخت. بهرام در مقابل سپاهيان روم‌شرقي (بيزانس) شكست خورد و روانة تركستان (شمال شرق ايران) شد و در آن‌جا به تحريك خسروپرويز كشته شد.<sup>9</sup>


'''مآخذ:'''

1.    ويدن‌گرن، گئو. '''''ماني و تعليمات او'''''. ترجمة نزهت اصفهاني، 1355، ص58-52.

2.    تفضلي، احمد. «كرتير و اتحاد دين و دولت در دورة ساساني» در '''''يكي قطره باران'''''. تهران: 1370، نشر نو، ص737-721.

3.    لوكونين. '''''تمدن ايران ساساني'''''. ترجمة عنايت‌الله رضا، تهران: 1372، علمي و فرهنگي، ص186.

Klima. O . "Bahram III" in '''''Encyclopaedia Iranica''''', vol 3, p517. 4. 

Klima. O . "Bahram IV" '''''in Encyclopaedia Iranica''''', vol 3, p518.    5.

6. Morony, "sasanids", " '''''in Encyclopaedia of Islam''''', vol 9. p. 75.

                      7.   كريستن‌سن، آرتور. '''''ايران درزمان ساسانيان'''''. ترجمة غلامرضا رشيدياسمي، تهران: 1378، صداي معاصر، ص204.

                    8. Hanaway, w. l. "Bahram Gor in Persian legend and literature" '''''in Encyclopaedia Iranica''''', vol 3. p 519.

                     و نظامي گنجوي، جمال‌الدين ابومحمد. '''''هفت‌پيكر'''''. به كوشش حسين‌پژمان بختياري، تهران: 1344، ابن‌سينا.

                   8.  براي آگاهي بيشتر: كريستن‌سن، آرتور. '''''داستان بهرام چوبين'''''. ترجمة منيژه احدزادگان آهني، تهران: 1383، طهوري.  

حسین شیخ    
----[1]. Kardēr 

[2]. Byzantine 

[3]. Hephtalites 

[4]. Gor 

[5]. Čobin(chobin)