نمایش مبدأ برای کلات نادری

'''كلات‌ نادري،''' نام شهر و مركز حكومتي نادرشاه افشار، درشمال‌شرقي مشهد.

از زمان استقرار نادرشاه افشار<sup>*</sup> در شهر كلات، آن‌جا در پرتو اقدامات عمراني فراواني قرار گرفت و به كلات نادري و دارالثبات<sup>1</sup> نادري، هر چند كه ثبات نادر بر زين اسب بود، شهرت يافت. كلات، كوهستاني با اقليم معتدل و ييلاقي در ارتفاع 2100 متري و برخوردار از رودهايي مانند ژرف‌ رود، لاين و چهچهه مي‌باشد كه از كوه‌هاي هزار مسجد سرچشمه مي‌گيرند. در بخش‌هاي چهارگانة كلات، پساكوه، زاوين، [1]لاين [2]و كبود گنبد، طوايف مختلف ايراني زندگي مي‌كنند.<sup>2</sup>

شهرت اصلي آن به دليل بناهاي دورة افشاريه مي‌باشد. نادرشاه پس از مراجعت از سفر تركستان (1153ق / م) ساختن كاخ و دژ را در دره‌گز آغاز كرد.<sup>3</sup> كاخ (قصر) خورشيد كه بناي سلطنتي او است در وسط باغي مفرّح ساخته شده بود. تأسيسات ديگري چون؛ حمام، سازه‌هاي آبياري و لولة آب قره‌سو، برج و باروي دربندار غونشاه مسجد كبودگنبد، بند نادري و كتيبة يادمان نادرشاه، مهم‌ترين آثار تاريخي كلات نادري مي‌باشند كه در فاصله سال‌هاي 1155 تا 1160ق/1742-1744م احداث شده‌اند<sup>4</sup> كلات مركز سياسي و محل نگهداري دفينه‌هاي نادر بوده است.<sup>5</sup>


'''مآخذ:'''

1.    وزيرمرو، محمدكاظم. '''''عالم آراي نادري'''''. تصحيح محمدامين رياحي، 1369، ج1، ص108.

2.    خسروي، محمدرضا. '''''كلات نادري'''''. مشهد: 1367، آستان قدس رضوي، ص29.

3.    حسيني فسائي، ميرزا حسن'''''. فارسنامة ناصري'''''. تصحيح منصور رستگار رفسائي، تهران: 1367، اميركبير، ج1، ص189.

4.    استرآبادي، ميرزا مهدي‌خان. '''''جهانگشاي نادري'''''. تصحيح عبدالله انوار، تهران: 1377، انجمن آثار و مفاخر فرهنگي، ص360.

5.    شعباني، رضا. '''''تاريخ اجتماعي ايران در عصر افشاريه'''''. تهران: 1373، قومس، ج1، ص249.


کورش صالحی
----[1]. Zavin 

[2]. Layen