نمایش مبدأ برای ایل دشمن زیاری

'''دشمن زیاری'''، از ایلات بزرگ [[لری|لر]] [[استان کهگیلویه و بویراحمد|استان كهگیلویه و بویراحمد]].

مردم دشمن زیاری نام خود را برگرفته از نام نیای بزرگ‌شان ـ علاءالدوله عضدالدین ابوجعفرمحمد بن دشمن زیار (دشمن زیار دیلمی) و نخستین خاستگاه جغرافیایی خود را سرزمین‌های آل كاكویه مانند [[یزد]]، [[اصفهان]]، [[استان لرستان|لرستان]] و... می‌دانند<ref name=":0">مجیدی، نورمحمد. '''''تاریخ و جغرافیای ممسنی'''''. تهران: 1371، ص 267. </ref>. در [[صفویان|زمان صفویان]] شاخه‌ای از ایل دشمن زیاری [[استان کهگیلویه و بویراحمد|كهگیلویه و بویراحمد]] جدا شد و به همراه ایلات و طوایف [[ممسنی]] در شولستان (سرزمین [[ممسنی]]) سكنی گزید. این شاخه به ایل دشمن‌زیاری ممسنی معروف است<ref name=":0" />.  

دشمن زیاری‌ها از تیره‌ها و طایفه‌هایی چند، مانند تیره‌های الیاسی، باوردیناری (= وردانی، باوردانی)، سادات ونوئی ... و هر كدام از اولادهای متعدد، تشكیل شده است<ref>'''''جمعیت و شناسنامه ایلات كهگیلویه'''''. تهران: 1347، ص 344-362. </ref>. رؤسا و خان‌های ایل از طایفه شیرمحمدیِ تیره الیاسی برخاسته‌اند<ref>افشار سیستانی، ایرج. '''''مقدمه‌ای بر شناخت ایل‌ها، چادرنشینان و طوایف عشایری ایران'''''. تهران: 1366،  جلد 1، ص. 593.</ref>. شماری از دشمن‌زیاری‌ها اسكان یافته‌اند و شمار زیادی كوچنده‌اند. كوچندگان دشمن‌زیاری بین دهستان‌های شهرستان‌های [[استان کهگیلویه و بویراحمد|بویراحمد و كهگیلویه]] ییلاق و قشلاق می‌كنند<ref>'''''سرشماری اجتماعی اقتصادی عشایر كوچنده 1377، جمعیت عشایری دهستان‌ها'''''. تهران: 1378، ص 140-143.</ref>. 

شمار كوچندگان دشمن‌زیاری در 1377ش 1138 خانوار و 7207 نفر گزارش شده است<ref>'''''سرشماری اجتماعی اقتصادی عشایر كوچنده 1377، نتایج تفصیلی'''''. تهران: 1378، ص 16.</ref>. دامداری و كشاورزی از مشاغل اصلی دشمن‌زیاری هاست. زنان دشمن‌زیاری نیز برای كمک به اقتصاد خانواده به بافتن و فروش گبه، قالیچه، جاجیم و... می‌پردازند.<sup>7</sup>

== نیز نگاه کنید به ==
[[استان کهگیلویه و بویراحمد]]

[[ممسنی]] 


'''مآخذ:'''

1.   مجیدی، نورمحمد. '''''تاریخ و جغرافیای ممسنی'''''. تهران: 1371، ص 267. 

2.   همو، همانجا. 

3.   '''''جمعیت و شناسنامه ایلات كهگیلویه'''''. تهران: 1347، ص 344-362. 

4.   افشار سیستانی، ایرج. '''''مقدمه‌ای بر شناخت ایل‌ها، چادرنشینان و طوایف عشایری ایران'''''. تهران: 1366، ص 1/593. 

5.   '''''سرشماری اجتماعی اقتصادی عشایر كوچنده 1377، جمعیت عشایری دهستان‌ها'''''. تهران: 1378، ص 140-143.

6.   '''''سرشماری اجتماعی اقتصادی عشایر كوچنده 1377، نتایج تفصیلی'''''. تهران: 1378، ص 16.

7.    افشار سیستانی، ایرج. '''''مقدمه‌ای بر شناخت ایل‌ها، چادرنشینان و طوایف عشایری ایران'''''. تهران: 1366، جلد 1، ص. 1/598. 



معصومه ابراهیمی