نمایش مبدأ برای ترجمه تفسیر طبری

'''ترجمة تفسير طبري،''' ترجمة فارسي ''جامع‌البيان في تفسيرالقرآن''؛ يا ''تفسير طبري''، يا ''تفسير كبير'' ‌محمد بن جرير طبري (د 310ق / 922م).

ظاهراً اين ترجمه با ترجمة كتاب ديگر طبري مشهور به ''تاريخ طبري'' دريك زمان و حدود 352ق / 963م انجام گرفته است.<sup>1</sup> نام مترجم يا مترجمان آن مشخص نيست، اما گويند كه چون اميرمنصور بن نوح ساماني (حك 350ـ365ق / 961-976) به مطالعة ''تفسيركبير'' طبري اشتياق پيدا كرد، گروهي از دانشمندان خود را در بخارا گردآورد و از ايشان دربارة ترجمة آن كتاب به فارسي نظر خواست. علما نيز رأي موافق دادند و كتاب به فارسي ترجمه شد.<sup>2</sup> اين ترجمه ابتدا در 14 مجلد گرد آمد و سپس آن را در 7 جلد تنظيم كردند.<sup>3</sup> از ويژگي‌هاي مهم آن يكي عظمت و ديگر بسياري لغات و مفردات فارسي آن است كه در برابر مفردات و تركيبات ''قرآن'' مجيد آورده است. اجزايي از اين كتاب در كتابخانه‌هاي سلطنتي سابق (كتابخانة كاخ گلستان) تهران و آستان قدس رضوي وجود دارد.<sup>4</sup> دو نسخه قديمي و ناقص از آن نيز يكي در كتابخانة ملي پاريس و ديگري در موزة بريتانيا نگهداري مي‌شود.<sup>5</sup> 

'''مآخذ:'''

# شهابي، علي اكبر. '''''احوال و آثار محمد بن جرير طبري'''''. تهران: اساطير، 1363، ص 74.
# اقبال آشتياني، ‌عباس. '''''تاريخ مختصر ادبيات ايران'''''. به كوشش ميرهاشم محدث، تهران: هما، 1376، ص 191.
# شهابي. همانجا.
# صفا، ذبيح‌الله. '''''تاريخ ادبيات ايران'''''. تهران: فردوسي، 1363، ج 1، ص 620.
# اقبال آشتياني. همانجا. نيز نك: رستگار فسايي، ‌منصور. '''''انواع نثر فارسي'''''. تهران: سمت، 1380، ص 440ـ441 ؛ صفا، ذبيح الله. '''''نثر فارسي از آغاز تا''''' '''''عهد نظام‌الملك طوسي'''''. ‌تهران: ابن سينا، 1347، ص 171.

ابوالقاسم رادفر