نمایش مبدأ برای حزین لاهیجی

'''[[حزین لاهیجی]]''' (1103 ـ 1181ق/ 1692 ـ 1779م) نویسنده، شاعر، ‌تذکره‌نویس.

شیخ جمال‌الدین عبدالمعالی محمدعلی متخلص به حزین فرزند ابوطالب و از شاعران غزل سرای [[ایران امروز|ایران]] در [[اصفهان]] چشم به جهان گشود<ref>حزین لاهیجی، محمدعلی. ''دیوان حزین''. به تصحیح علی قلی واله داغستانی، ‌با مقدمه ممتاز حسن، كراچی، نیشنل پبلشنگ هاوس لمیتد، 1971م، ص 1 (مقدمه).</ref>. نسبش با 16 واسطه به شیخ ابراهیم زاهد گیلانی (م 700ق / ؟م) [[صوفیه|صوفی]] پرآوازه سده 7ق می‌رسید. خاندانش همه اهل فضل و دانش بودند<ref>حزین لاهیجی، محمدعلی. ''دیوان حزین''. به تصحیح علی قلی واله داغستانی، ‌با مقدمه ممتاز حسن، کراچی، نیشنل پبلشنگ هاوس لمیتد، 1971م</ref><ref>''تذکره المعاصرین''. با مقدمه، ‌تصحیح و تعلیقات معصومه سالک، تهران: نشر میراث مکتوب ـ‌نشر سایه، چ 1، 1375، ص 42.</ref>. چون پدرش از مردم [[لاهیجان]] بود، به لاهیجی شهرت گرفت. برخی نیز شهرتش را حزین اصفهانی و گروهی هم [[حزین لاهیجی]] اصفهانی نوشته‌اند<ref>شفیعی کدکنی (م. سرشک)، محمدرضا. ''حزین لاهیجی، زندگی و زیباترین غزل‌های او''. مشهد: توس، 1342، ص 3.</ref>. حزین در هشت سالگی به یادگیری تجوید و قرائت [[قرآن|''قرآن'' کریم]] مشغول شد. سپس حدیث و فقه، هیئت، ‌تفسیر، منطق، ‌[[طبیعت بی جان|طب]] و [[هندسه]] آموخت<ref>حزین لاهیجی، ‌محمدعلی. ''دیوان حزین''. ص 2 (مقدمه).</ref>. نزد پدرش و گروهی از ادیبان و علمای آن عصر تلمذ کرده است<ref>حزین لاهیجی، ‌محمدعلی. ''دیوان حزین''. ''فتح السُبل''. به کوشش ناصر باقری بیدهندی، تهران: نشر میراث مکتوب ـ‌نشر قبله، ‌چ 1، 1375، ص 11 (مقدمه).</ref>. حزین پس از مرگ پدر (1127ق) و مادرش (1129ق) مدت کوتاهی زادگاهش را ترک گفت و در [[شیراز]] به سر برد<ref>شفیعی کدکنی (م. سرشک)، ‌محمدرضا.''حزین لاهیجی، زندگی و زیباترین غزل‌های او''. مشهد: توس، 1342. ص 6 و 7.</ref>. در 1135ق/ ؟م پس از محاصره [[اصفهان]] به دست افاغنه، ‌حزین از آنجا گریخت. او پس از مدتی توقف در خوانسار و [[خرم آباد]]، ‌قصد حج کرد، ‌اما در طول سفر بیمار شد و ناچار چندی در یمن ماند<ref>حزین لاهیجی، ‌محمدعلی. ''تذکره المعاصرین''. ص 48، 49، 50 (به اختصار).</ref>. در 1146 از بیم [[نادرشاه افشار|نادرشاه]] (حک 1148ـ1160ق) به هندوستان رفت. سرانجام در بنارس درگذشت و همان جا مدفون شد<ref>''اثر'' ''آفرینان''. زیر نظر سیدکمال حاج سیدجوادی، ‌با همکاری عبدالحسین نوایی، تهران: انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، چ 1، 1377، ج 2، ص 270.</ref>.  ''تذکره المعاصرین'' (1165ق) ''تاریخ حزین''، ''تذکره العاشقین'' و ''[[دیوان]] اشعار'' از مشهورترین آثار وی هستند<ref>حزین لاهیجی، ‌محمدعلی. ''فتح السُبل''. ص 17، 18 و 19 (به اختصار).</ref>. نثر حزین ساده و پخته و دور از تصنّع است. در شاعری نیز می‌توان او را از شاعران درجه اول سبک هندی شمرد<ref>شفیعی کدکنی، ‌محمدرضا. ''شاعری در هجوم منتقدان''. تهران: نشر آگه، چ 1، 1375، ص 103 و 108.</ref>. با این همه به سبب طعنی که در باب مردم هند کرد، برخی از شاعران و ادیبان هند نظیر سراج‌الدین علی خان آرزو (م 1169ق) رسالاتی در انتقاد از وی نوشتند<ref>زرین‌کوب، عبدالحسین. ''سیری در شعر فارسی''. تهران: نوین، چ 1، 1363، ص 149 و 150.</ref>.

== نیز نگاه کنید به ==

* [[ایران امروز|ایران]]
* [[اصفهان]]
* [[هندسه]]
* [[قرآن|''قرآن'' کریم]]
* [[نادرشاه افشار|نادرشاه]]
* [[شیراز]]

== '''مآخذ''' ==
<references />
== منبع اصلی ==
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،

== نویسنده مقاله ==
ابوالقاسم رادفر
[[index.php?title=رده:ادبیات و زبان شناسی]]
[[index.php?title=رده:ادبیات]]