نمایش مبدأ برای خان بابا معتضدی

[[پرونده:خان بابا معتضدی.jpg|بندانگشتی|خان بابا معتضدی برگرفته از سایت ویستا قابل بازیابی از https://vista.ir/m/c/jgno6]]
معتضدی، خان‌بابا‌، (1310 ق / 1892م - 1365ش). نخستین‌ فیلم‌بردار حرفه‌ای‌ و مؤسس سینمای زنانه. در [[تبریز]] به دنیا آمد. پس از دریافت دیپلم از مدرسه آلیانس [https://dmelal.ir/index.php?title=%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%B3%D9%87 فرانسه] به لوزان سوییس رفت و به تحصیل پرداخت. در 1328ق/ 1910م عازم [https://dmelal.ir/index.php?title=%D9%BE%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%B3 پاریس] شد، و تحصیلات خود را در رشته الکترومکانیک ادامه داد. در دوره تحصیل با فرزند رییس کمپانی گومون، صاحب کارخانه سازنده ابزارهای سینمایی [https://dmelal.ir/index.php?title=%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%B3%D9%87 فرانسه]، آشنا و علاقه‌مند به سینما شد<ref>حیدری، غلام (1370). '''''«سینمای ایران: برداشت ناتمام»'''''. انتشارات چکامه، ص 255.</ref>. پس از بازگشت به [[ایران]]، با یک دوربین ‌فیلم‌برداری از نوع «گومون» از مجالس‌ و محافل خانوادگی‌ فیلم‌ می‌گرفت<ref>'''''عالم سینما''''' (1331). شماره 1، ص 16.</ref>. چاپ و ظهور فیلم‌ها را در یک «لابراتوار» ابتکاری‌ خود در یکی‌ از اتاق‌های خانه پدری چاپ و ظاهر می‌کرد و در همان‌ محافل‌ نمایش‌ می‌داد. 

در اواخر [[قاجاریه|دوره‌ قاجار]] از محمدحسن‌ میرزا، برادر ولیعهد احمدشاه‌، مقداری‌ فیلم‌ گرفت. در1335ق/ 1916م با همکاری آرتاشس پاتماگریان، مشهور به اردشیرخان ارمنی، سینما خورشید را که نخستین سینمای زنانه بود در خیابان علاءالدوله (فردوسی) افتتاح کرد<ref>'''''روزنامه رستاخیز''''' (1355). شماره 403، ص 23.</ref>. معتضدی فعالیت‌های عمده خود را در دوره‌ سلطنت [[رضا شاه پهلوی|رضاشاه‌ پهلوی]] آغاز کرد. حضور سردار سپه‌ در مجلس‌ مؤسسان‌ 1304ش، مراسم تاج‌گذاری [[رضا شاه پهلوی|رضاشاه]] 1305ش، افتتاح ششمین‌ دوره‌ [[مجلس شورای ملی|مجلس‌ شورای‌ ملی‌]] 1305ش، افتتاح‌ ساختمان‌ راه‌آهن‌ تهران‌ 1306ش، افتتاح‌ راه‌آهن‌ شمال‌ 1306ش و افتتاح بانک‌ ملی‌ ایران‌ 1306ش از فیلم‌هایی است که او فیلم‌برداری کرده است. در اردیبهشت‌ 1307ش با همکاری ‌کلنل‌علی‌نقی‌ وزیری‌ سینما صنعتی‌ را در سالن ‌«مدرسه‌ عالی‌ موسیقی»‌، ویژه‌ نسوان‌، افتتاح کرد. در کار ترجمه‌ میان‌نویس‌های‌ فیلم‌های‌ خارجی‌ به ‌فارسی‌ هم به فعالیت پرداخت. پس از آتش‌سوزی در سینما صنعتی در 1307ش، سینما پری‌ را افتتاح کرد، که نخستین تالار نمایش مختلط زنانه و مردانه در تاریخ سینمای [[ایران]] بود<ref>مهرابی، مسعود (1365). '''''فیلم، مرگ تنها بازمانده'''''. شماره 38، ص 58.</ref>.

فیلم‌برداری از نخستین فیلم ‌بلند سینمای‌ [[ایران|ایران‌]] با نام آبی‌ و رابی‌ 1309 نیز کار او است. 

== نیز نگاه کنید به ==

* [[فیلمنامه]]
* [[رضا شاه پهلوی]]

== مآخذ ==
<references />

== منبع اصلی ==
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،

== نویسنده مقاله ==
عباس بهارلو
[[رده:هنر]]
[[رده:سینما]]