نمایش مبدأ برای خاوران نامه

[[پرونده:خاوراننامه (1).jpg|بندانگشتی|صفحۀ آغازین «خاوراننامه» اثر ابن‌حسام خوسفی- نگارگری حدود ۸۸۱ ق، برگرفته از ویکی شیعه، قابل بازیابی از https://fa.wikishia.net/view/%D8%AE%D8%A7%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%86%E2%80%8C%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87]]
خاوران نامه، نسخه خطی مصوری از «خاوران نامه» یا «خاورنامه». اشعار این کتاب به وزن متقارب و به تقلید از شاهنامه فردوسی سروده شده است(830ق). موضوع کتاب، شرح غزوات حضرت علی در سرزمین افسانه‌ای به نام خاوران است و همچون سایر منظومه‌های حماسی ـ دینی ترکیبی از وقایع تاریخی و داستان‌های عامیانه است<ref>'''''دائره‌المعارف بزرگ اسلامی'''''. ص 356.</ref>. نسخ خطی مصور و غیر مصور متعددی از این کتاب موجود است که در [https://www.britishmuseum.org/ موزه بریتانیا]، کتابخانه بانکی‌پور و ... نگهداری می‌شود<ref>احمدی، احمد (1346). '''''خاوران‌ نامه. نامه آستان قدس رضوی'''''، شماره 1، دوره هفتم، شماره مسلسل 25، ص 65- 72.</ref>. 

بهترین نسخه خطی مصور این کتاب نسخه‌ای است که بیشترین نگاره‌ها و متن آن در مجموعه کتابخانه [[کاخ گلستان]] محفوظ است. نسخه مزبور در کل شامل 685 صفحه و 155 نگاره بوده است<ref name=":0">ذکاء، یحیی (1343). '''''خاوران نامه'''''. نسخه خطی و مصور موزه هنرهای تزئینی، هنر و مردم، دوره جدید، شماره 20، ص25.</ref>؛ که اکنون 105 نگاره آن در مجموعه کتابخانه [[کاخ گلستان]] موجود است و مابقی میان مجموعه‌داران و موزه‌های دنیا پراکنده شده است<ref>بوذری، علی (1383). پایان‌نامه کارشناسی ارشد با عنوان «بررسی و تحلیل نگاره‌های خاوران نامه [فرهاد]». تهران: دانشگاه هنر.</ref>. 

برخی نگاره‌های این نسخه رقم «کمترین بندگان فرهاد» را دارند ولی ردپای نگارگران دیگری نیز در این نگاره‌ها به چشم می‌خورد<ref name=":0" />. این نسخه نمونه برجسته‌ای از نقاشی در [[مکتب شیراز]]<sup>*</sup> است<ref>پاکباز، روئین (1379). '''''نقاشی ایرانی از دیرباز تا امروز'''''. تهران: نارستان، ص77.</ref>. [https://www.farhang.gov.ir/ وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی] در 1380، تمام نگاره‌هایی را که در مجموعه کتابخانه [[کاخ گلستان]] وجود داشت همراه با مقدمه‌ای مختصر و بدون متن نوشته چاپ کرده است<ref>ابن‌حسام، محمد بن حسام‌الدین (1381). '''''خاوران نامه: شاهکاری از ادبیات و هنر نقاشی ایران'''''. تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.</ref>. خاورنامه یک بار در بمبئی و یک بار در [[استان تهران|تهران]] 1305 [[چاپ سنگی]] شده است<ref>احمدی، احمد (1346). '''''خاوران‌ نامه. نامه آستان قدس رضوی'''''، شماره 1، دوره هفتم، شماره مسلسل 25، ص 72.</ref>.

== نیز نگاه کنید به ==

* [[تصویرگری چاپ سنگی و سربی]]
* [[مکتب شیراز]]

== مآخذ ==
<references />

== منبع اصلی ==
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،

== نویسنده مقاله ==
علی بوذری

== پیوند به بیرون ==
خاوران نامه.  [https://fa.wikishia.net/view/%D8%B5%D9%81%D8%AD%D9%87%D9%94_%D8%A7%D8%B5%D9%84%DB%8C ویکی شیعه]، قابل بازیابی از [https://fa.wikishia.net/view/%D8%AE%D8%A7%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%86%E2%80%8C%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87 https://fa.wikishia.net/view/]

خاوران نامه. [https://rch.ac.ir/ دانشنامه جهان اسلام]، قابل بازیابی از https://rch.ac.ir/article/Details?id=8410
[[رده:هنر]]
[[رده:نقاشی]]