نمایش مبدأ برای دُرّه نادره‌

[[پرونده:34345656.jpg|بندانگشتی|کتاب دره نادره، قابل بازیابی از https://fa.wikinoor.ir/wiki/%D8%AF%D8%B1%D9%87_%D9%86%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D9%87:_%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D8%B9%D8%B5%D8%B1_%D9%86%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%B4%D8%A7%D9%87]]
دُرّه‌ نادره‌، کتابی‌ به‌ [[فارسی|فارسی‌]] اثر میرزا مهدی‌خان‌ استرآبادی‌ متخلص‌ به‌ کوکب‌ و کوکبی‌ (د ح‌1175-1180ق / 1761-1766م)، در بیان‌ تاریخ‌ سلطنت‌ [[نادرشاه افشار|نادرشاه‌ افشار]] (حک‌ 1148ـ1160ق / 1735-1747م) و وقایع‌ دوره‌ استیلای‌ افاغنه‌ و حوادث‌ پس‌ از کشته‌ شدن‌ نادر و احوال‌ اعقاب ‌و اخلاف‌ او.

مهدی‌خان‌ همراه‌ پدرش‌ از استرآباد به‌ [[اصفهان|اصفهان‌]] رفت‌ و به‌ کسب‌ دانش‌های‌ رایج‌ در آن‌ دوره‌ پرداخت‌. پس‌ از مدتی‌گوی‌ سبقت‌ را از اقران‌ ربودو سرآمد منشیان‌ دربار نادرشد. او علاوه‌ بر این‌ کتاب‌، منشآت‌ و جهانگشای‌ نادری‌ را نیز نوشت‌، اما درّه‌ نادره‌ مهم‌ترین‌ اثر اوست<ref>احمدی‌، احمد ؛ رزمجو، حسین‌'''''. سیرسخن‌'''''. مشهد: باستان‌، 1345، ج‌1، ص‌158.</ref><ref>مصاحب‌، غلامحسین‌. '''''دایره‌المعارف‌''''' '''''فارسی‌'''''. تهران‌: فرانکلین‌، 1381، ج‌1، ص‌974؛</ref>.

نویسنده‌ در تحریر درّه نادره، [[تاريخ وَصّاف|تاریخ‌ وصاف‌]]، تألیف‌ وصاف‌ الحضره‌ را الگوی‌ خود قرار داده‌ بوده است‌. اما تقلید او از این‌ کتاب یک‌نواخت‌ نیست‌، چنان‌ که‌ در مواردی‌ عبارات‌ آن‌ بر [[تاريخ وَصّاف|تاریخ‌ وصاف‌]] و در مواضعی‌ عبارات‌ تاریخ‌ مذکور بر آن‌ برتری‌ دارد. جز آن‌ از [[کلیله و دمنه]]، سندبادنامه، [[مرزبان نامه|مرزبان‌نامه]]، [[گلستان سعدی|گلستان]] و [[نفثه المصدور|نفثه‌المصدور]] نیز به‌ طور مستقیم‌ یا غیرمستقیم‌ متأثر بوده‌ است‌<ref>شهیدی، جعفر. مقدمه بر '''''درّه‌ نادر'''ه'' مهدی استرآبادی.''.'' تهران‌: انجمن‌ آثار ملی‌، 1341، ص‌ یدیه و یط‌ (مقدمه‌).</ref>.درّه‌ نادره‌ مشکل‌ترین‌ و متکلف‌ترین‌ متن‌ به‌ نثر مصنوع‌ [[فارسی|فارسی‌]] به‌ شمار می‌رود. در این‌ اثر معنی‌ فدای‌ لفظ‌ و لفظ‌ شهید صنایع‌ ادبی‌ شده‌ است<ref>انوار، عبدالله. مقدمه بر '''''جهانگشای‌ نادری‌''''' مهدی استرآبادی. تهران‌: انجمن‌ آثار ملی‌، 1341، ص‌ نُه ‌(مقدمه‌).</ref>. 

طبع انتقادی این کتاب به کوشش جعفر شهیدی در سلسله [https://anjom.ir/fa/books/ انتشارات انجمن آثار ملی] صورت گرفته و مصحح خلاصه‌ای از متن کتاب را نیز برای استفاده علاقه‌مندان به پایان کتاب افزوده است<ref>طبری، محمدعلی'''''. زبده الآثار'''''. تهران: امیرکبیر ، چ1، 1372، ص 196.</ref>.

== نیز نگاه کنید به ==

* [[کلیله و دمنه]]
* [[مرزبان نامه|مرزبان‌نامه]]
* [[گلستان سعدی|گلستان]]
* [[تاريخ وَصّاف]]
* [[نفثه المصدور]]

== مآخذ ==
<references />

== منبع اصلی ==
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،

== نویسنده مقاله ==
ابوالقاسم رادفر
[[رده:ادبیات و زبان شناسی]]
[[رده:ادبیات]]