دُرّه نادره
دُرّه نادره، کتابی به فارسی اثر میرزا مهدیخان استرآبادی متخلص به کوکب و کوکبی (د ح1175-1180ق / 1761-1766م)، در بیان تاریخ سلطنت نادرشاه افشار (حک 1148ـ1160ق / 1735-1747م) و وقایع دوره استیلای افاغنه و حوادث پس از کشته شدن نادر و احوال اعقاب و اخلاف او.
مهدیخان همراه پدرش از استرآباد به اصفهان رفت و به کسب دانشهای رایج در آن دوره پرداخت. پس از مدتیگوی سبقت را از اقران ربودو سرآمد منشیان دربار نادرشد. او علاوه بر این کتاب، منشآت و جهانگشای نادری را نیز نوشت، اما درّه نادره مهمترین اثر اوست[۱][۲].
نویسنده در تحریر درّه نادره، تاریخ وصاف، تألیف وصاف الحضره را الگوی خود قرار داده بوده است. اما تقلید او از این کتاب یکنواخت نیست، چنان که در مواردی عبارات آن بر تاریخ وصاف و در مواضعی عبارات تاریخ مذکور بر آن برتری دارد. جز آن از کلیله و دمنه، سندبادنامه، مرزباننامه، گلستان و نفثهالمصدور نیز به طور مستقیم یا غیرمستقیم متأثر بوده است[۳].درّه نادره مشکلترین و متکلفترین متن به نثر مصنوع فارسی به شمار میرود. در این اثر معنی فدای لفظ و لفظ شهید صنایع ادبی شده است[۴].
طبع انتقادی این کتاب به کوشش جعفر شهیدی در سلسله انتشارات انجمن آثار ملی صورت گرفته و مصحح خلاصهای از متن کتاب را نیز برای استفاده علاقهمندان به پایان کتاب افزوده است[۵].
نیز نگاه کنید به
مآخذ
- ↑ احمدی، احمد ؛ رزمجو، حسین. سیرسخن. مشهد: باستان، 1345، ج1، ص158.
- ↑ مصاحب، غلامحسین. دایرهالمعارف فارسی. تهران: فرانکلین، 1381، ج1، ص974؛
- ↑ شهیدی، جعفر. مقدمه بر درّه نادره مهدی استرآبادی.. تهران: انجمن آثار ملی، 1341، ص یدیه و یط (مقدمه).
- ↑ انوار، عبدالله. مقدمه بر جهانگشای نادری مهدی استرآبادی. تهران: انجمن آثار ملی، 1341، ص نُه (مقدمه).
- ↑ طبری، محمدعلی. زبده الآثار. تهران: امیرکبیر ، چ1، 1372، ص 196.
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
ابوالقاسم رادفر