نفثه المصدور
نَفْثَه ُالْمَصْدور، رسالهای به فارسی در شرح مصائب روزگار، به ویژه وقایع چند ماهه شكست نهایی و قتل سلطان جلالالدین مِنْكُبِرنی (حک 617ـ 628ق / 1220-1231م) و نیز بیان رنجها و سرگردانیهای مؤلف است[۱].
شهابالدین نورالدین محمد زیدری نَسَوی (زنده در 639ق) این رساله را میان 632ـ 637ق / 1235-1239م هنگام اقامت در میافارقین برای یكی از بزرگان نوشت[۲]. وی از مردم خرندز از توابع زیدرونسا و صاحب دیوان انشا و وقایعنگار دربار جلالالدین محمد خوارزمشاه مشهور به منكبرنی بود. در بسیاری از سفرها و لشكركشی های جلالالدین شركت داشت[۳]. در اواخر به مقام وزارت رسید و پس از آن به میافارقین رفت و در پناه حاكم آنجا ملک مظفر قرار گرفت[۴].
نفثه المصدور از شاهكارهای بدیع نثر فنی و از نمونههای عالی نثر مصنوع، مزیّن و منشیانه در نیمه نخست سده 7ق است. در جای جای آن نشانههایی از نثر مرسل و ساده دورههای سامانی و غزنوی همراه با لغات و تركیبات پارسی قدیم دیده می شود[۵].
اثر دیگر وی، سیره جلالالدین منكبرنی به عربی بود كه كمی پس از تألیف به فارسی برگردانیده شد. اینكتاب بعدها توسط مجتبی مینوی تصحیح و به چاپ رسید[۶]. امیرحسن یزدگردی نیز در 1343ش نفثه المصدور را تصحیح و منتشر كرده است.
نیز نگاه کنید به
مآخذ
- ↑ حاكمی، اسماعیل. گزیدهای از نثرهای مصنوع و مزیّن. تهران: دانشگاه تهران، 1364، ص116.
- ↑ بهار (ملک الشعرا)، محمدتقی. سبک شناسی. تهران: پرستو، چ3، 1349، ج3، ص7.
- ↑ حكیمیان، ابوالفتح. فهرست مشاهیرایران. تهران: دانشگاه ملی ایران، 1357، ج2، ص63.
- ↑ بهار (ملک الشعرا)، محمدتقی. سبک شناسی. تهران: پرستو، چ3، 1349، ج3، ص.8.
- ↑ اقبالآشتیانی، عباس. مقدمه بر نفثهالمصدور زیدری نسوی. به کوشش امیرحسن یزدگردی، تهران: اداره كل نگارش وزارت آموزش و پرورش، 1343، ص پنج (مقدمه).
- ↑ رستگار فسایی، منصور. انواع نثر فارسی. تهران: سمت، 1380، ص477.
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
ابوالقاسم رادفر