تاريخ وَصّاف
تاریخ وَصّاف، یا تَجزیَهُ الأَمْصار و تَزْجِیهُ الأَعْصار کتابی تاریخی درباره تاریخ ایلخانان مغول ایران و تاریخ ملوک و امرای اطراف از 656 تا 728 ق / 1258 تا 1328م (اواسط عهد ابوسعید بهادرخان). شرفالدین عبدالله ملقب به وصاف الحضره و متخلص به شرف (663ـ 728ق / 1265-1328م) ادیب، مورخ و شاعر ایرانی این کتاب را به روش تاریخ و شیوه جهانگشای جوینی نوشت و ان را ذیل تاریخ جهانگشای جوینی نامید[۱][۲]. تألیف این کتاب در پنج جلد در 699ق / 1300م آغاز شد. جلد نخست کتاب در 702ق / 1303م به غازان خان و جلد دوم آن در 712ق / 1312م به اولجایتو خدابنده پیشکش شده است[۳].
تاریخ وصاف همواره مورد توجه مورخان بعدی بوده است، چنان که بیشتر تاریخهای پس از آن مانند روضه الصفا و حبیب السیر از آن بهره بردهاند[۴]. اگرچه این تاریخ به تحقیق ریو،[ Rieu] مستند به اسنادی از دوره مهم عمر نویسنده است، اما نقصان انتظام و اسلوب در ترتیب آن و نیز انشاء متکلفانه و اطناب ملال انگیزش، از اهمیت آن کاسته است[۵]. با این حال، وصاف در آغاز جلد دوم کتاب هدف اصلی خود را در به کار بردن این روش، اظهار قدرت و مهارت خویش در صنعت انشاء و لطایف نظمی و نثری ذکر کرده است[۶]. تمامی متن تاریخ وصاف در 1269ق / 1852م در بمبئی و صورت افست آن در 1340ش در تهران چاپ و بخشهایی از آن به زبانهای انگلیسی و آلمانی ترجمه و چاپ شده است[۷].
نیز نگاه کنید به
مآخذ
- ↑ حاکمی، اسماعیل. گزیدهای از نثرهای مصنوع و مزین. تهران: دانشگاه تهران، 1364، ص 136.
- ↑ احمدی، احمد و رزمجو، حسین. سیر سخن. مشهد: باستان، چ 2، 1345، ج 1، ص 137.
- ↑ بهار (ملک الشعرا)، محمدتقی. سبکشناسی. تهران: کتابهای پرستو، چ 3، 1349، ج 3، ص 100.
- ↑ آیتی، عبدالمحمد. مقدمه بر تحریر تاریخ وصاف. تهران: مؤسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی (پژوهشگاه)، 1372، ص 3 (مقدمه).
- ↑ براون، ادوارد. از سعدی تا جامی. ترجمه علی اصغر حکمت، تهران: ابن سینا، چ 3، 1351، ص 93.
- ↑ سپهرم، امیرمسعود. تاریخ برگزیدگان و عدهای از مشاهیر ایران و عرب. تهران: زوار، 1341، ص 308.
- ↑ مصاحب، غلامحسین. دایره المعارف فارسی. ج 1، ص 599.
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
ابوالقاسم رادفر