پرش به محتوا

تهران مصور

از ویکی ایران

تهران مصور، این نشریه در چهار دوره زمانی در تهران انتشار یافت. دوره اول به صاحب امتیازی عباس نعمت از 1308-1320ش در تهران در 16 صفحه و با قطع وزیری بزرگ، روزهای شنبه هر هفته منتشر می‌شد. مقالات آن عمدتاً اجتماعی، تاریخی و فکاهی و شامل اخبار روز بود و به لحاظ محتوا نشریه خوبی به شمار می‌رفت. تهران مصور در 1320ش برای مدتی تعطیل شد. اما در همین سال، دوره دوم انتشار آن با صاحب امتیازی و مدیر مسئولی احمد دهقان آغاز گردید. در این دوره، از نشریات حزب تهران به شمار می‌رفت و تیراژ آن به 5000 نسخه افزایش یافت و به دلیل مخالفت با شوروی و حزب توده اهمیت زیادی پیدا کرد. روش مجله سیاسی- اجتماعی بود. در ستون یا صفحه زیر ذره‌بین، اخبار ارتش و به خصوص رکن دوم را چاپ می‌کرد. انتشار این نشریه تا 1329ش که احمد دهقان در محل دفتر مجله به قتل رسید، ادامه داشت. پس از آن دوره سوم انتشار آن با صاحب امتیازی عبدالله والا و سردبیری محمود رجاء آغاز شد که تا 1353ش منتشر و طی این مدت هزار شماره منتشر کرد. تیراژ تهران مصور در اوج فعالیت به 1500 نسخه می‌رسید که 30% آن در تهران و بقیه در شهرستانها فروش می‌رفت. در دوره پایانی تهران مصور، هر چند نویسندگان معروفی با آن همکاری می‌کردند ولی مطالب مجله بی‌مایه و مبتذل بود و سیاست کلی آن پیروی بی چون و چرا از سیاست دولت وقت بود و از این رو از کمکهای دولتی بهره‌مند می‌گردید. این نشریه در طول انتشار خود چند بار توقیف شد که از آن جمله 1330 و 1332 و 1340ش را می‌توان نام برد که نشریه به دلیل چاپ عکس‌های خلاف عفت عمومی جامعه و صور قبیحه با واکنش دستگاه حاکمه و شکایت افرادی چون سرلشکر بختیار (فرمانده نظامی تهران) روبرو شد. اما به دلیل ارتباط والا با دربار این شکایت‌ها ره به جایی نبرد. تهران مصور در این دوره برای اداره مجله و تأمین هزینه‌های آن و کسب درآمد، آن را به رجال سیاسی وقت اجاره می‌داد. علی امینی از جمله این افراد بود که از این مجله به عنوان مهم‌ترین سکوی تبلیغاتی خود بهره برد. هویدا، نخست‌وزیر وقت، از مخالفان والا بود و والا نیز و عملکرد دولت او را مورد انتقاد قرار می‌داد، از این رو هویدا، علی‌رغم دستور شاه، از کمک به این مجله و استمرار به انتشار آن سرباز زد. سرانجام تهران مصور در 1357 به دنبال پیروزی انقلاب اسلامی ایران تعطیل شد. دوره چهارم نشر آن بعد از پیروزی انقلاب و مربوط به 1357 و 1358ش است که پس از مدتی تعطیلی دوباره به صاحب امتیازی والا و سردبیری مسعود بهنود منتشر شد وبه کار خود ادامه داد تا این‌که شورای انقلاب فرهنگی با تصویب لایحه مطبوعات در تابستان 1358ش، از انتشار آن به دلیل وابستگی به ساواک ممانعت به عمل‌ آورد[۱][۲][۳][۴].

نیز نگاه کنید به

مآخذ

  1. مطبوعات عصر پهلوی به روایت اسناد ساواك. كتاب اول، مجله تهران مصور، تهران: 1379؛
  2. تاریخ چاپ و چاپخانه در ایران. ص328
  3. اسنادی از مطبوعات و احزاب دوره رضاشاه. ص106
  4. اسناد مطبوعات ایران. ج1، 2، 3، 4، ص136، 140، 162، 346، 350، 414، 497، 929.

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

نادره جلالی