جامعه باربد
جامعهی باربد، کلوپی از گروهی هنرمندان برای اجرای نمایش و نشان دادن هنرهای ملی ایران. جامعه باربد در 1305ش، به کوشش هنرمند و موسیقدان، اسماعیل مهرتاش نخست در خیابان فردوسی (علاءالدوله) در خانهای اجارهای تشکیل شد[۱]. بعد محل آن به خیابان سعدی و سرانجام به سالنی با گنجایش 550 تن به کوچه باربد در میانه لالهزار منقتل شد. فعالیتهای عمدهی این جامعه، نمایشهای کمدی موزیکال بود.
همکاران مهرتاش در بدو تأسیس جامعهی باربد هنرمندانی مانند رفیع حالتی، علی دریابیگی، محسن سهیلی، فضلالله بایگان، نورمحمد میرعمادی، خان بابا صدری، ملوک ضرابی، بانو چهرآزاد بودند[۲][۳][۴]. این جمعیت، اولین نمایش خود را به نام «لیلی و مجنون»، در سالن زرتشتیها بر روی صحنه آوردند. دومین نمایش آنها «خسرو و شیرین» بود که ملوک ضرابی در آن نقش شیرین را بر عهده داشت.
مهرتاش، تربیتی داده بود تا خانمها جدا از آقایان و با حجاب بنشینند[۱]. در برنامههای جامعه، آموزش تئاتر به تئاترپیشگان هدف اصلی بود و از این رو، میتوان گفت جامعهی باربد اولین مرکز مهم آموزش نمایش در ایران به شمار میآمد که عده زیادی از هنرمندان را وارد عرصه نمایش کرد. این جمعیت نمایشهای بسیاری از جمله اپرت خیام، خسرو و شیرین، عدالت، خاقان میرقصد را اجرا کرد.
هنرپیشگان این تشکیلات بجز آنهایی که نامبرده شد، هنرمندانی مانند: عصمت صفوی، لُرتا، شهین، آذر حکمت شعار، عباس حکمت شعار، هوشنگ سارنگ، اکبر مشکین، حسن جلیلوند، پرویز ضیاءالابصاری، ازهدی، نعمت عبدی، عبدالوهاب شهیدی و علی نصیریان نیز بودند[۵]. سرانجام جامعه باربد پس از نیم قرن فعالیت در سال 1358ش با درگذشت اسماعیل مهرتاش تعطیل شد[۴].
نیز نگاه کنید به
مآخذ
- ↑ ۱٫۰ ۱٫۱ روشنفكر: سال سوم، شماره 142، پنجشنبه ششم اردیبهشت 1335، ص 9.
- ↑ شهریاری، خسرو: کتاب نمایش. تهران، امیرکبیر، چاپ اول 1365. ص 2/415.
- ↑ جنتی عطایی، ابوالقاسم، بنیاد نمایش در ایران، تهران: ابنسینا، 74.
- ↑ ۴٫۰ ۴٫۱ من و زندگی: خاطرات مرتضی احمدی، تهران، انتشارات ققنوس، چاپ اول 1378، صص 138 تا 140.
- ↑ تماشا: شماره 379، شنبه 11 شهریور 1357، ص 23.
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
محمود عزیزی