مجله آموزش و پرورش
آموزش و پرورش، نشریه رسمی وزارت آموزش و پرورش ایران از سال 1298ش تا 1357ش.
این مجله از حیث طول زمان انتشار یکی از نشریات معدود و مهم ایران است، لیکن از وقت تأسیس تا هنگام تعطیل چند نام مختلف داشته است و با این همه همواره به عنوان ارگان رسمی وزارت فرهنگ ایران به شمار میرفته است. این مجله مدیران متعدد با سلیقههای متنوع داشته است. در نخستین سال انتشار مجله با نام اصول تعلیمات و با قطع بزرگ به مدت دو سال منتشر شد. در اوائل سال 1304ش علیاصغر حکمت شیرازی رئیس یکی از دوایر وزارت معارف، مدیریت مجله را بر عهده گرفت. حکمت در سر مقاله نخستین شماره تحت عنوان مجله تعلیم و تربیت علت انتشار و تغییر نام آن به مجله تعلیم و تربیت را بیان داشت و افزود که منظور از انتشار این نشریه صرفاً اشاعه افکار نو و آشنا ساختن معلمان و دبیران با دانش روز میباشد.
این مجله دو بخش مستقل داشت: بخش اول به مقالات و پژوهشهای ادبی و فرهنگی و اجتماعی و بخش دوم به درج قوانین و آئیننامههای آموزش و پرورش و دستورالعملهای وزارتخانه، به ویژه تصمیمات شورای عالی فرهنگ، اختصاص یافت. بخش دوم نه تنها در آن زمان مورد استفاده قرار میگرفت، بلکه اکنون نیز منبعی اصلی برای تدوین تاریخ فرهنگ ایران به شمار میآید.
با همه تلاش حکمت در ادامه انتشار این مجله، لیکن انتشار آن به بیش از دو سال نکشید و در 1306ش تعطیل و این تعطیلی 6 سال به درازا کشید. سرانجام، به همت علیاصغر حکمت، که به مقام وزارت رسیده بود، کار انتشار آن از اول سال 1313ش دوباره آغاز شد. این بار مجله با مدیریت نصرالله فلسفی، نویسنده و مترجم و استاد دانشگاه تهران انتشار یافت. فلسفی، که تا اسفند 1316ش مدیری مجله را بر عهده داشت، مقالات کثیری از دانشمندان برجسته آن روزگار چون بدیعالزمان فروزانفر، احمد بهمنیار، احمد کسروی، رشید یاسمی و دکتر صدیق اعلم را به چاپ رساند.
از اول 1317ش مجله با نام جدید آموزش و پرورش، که فرهنگستان آنرا در برابر اصطلاح تعلیم و تربیت نهاده بود، با مدیری محمد محیط طباطبایی دوباره انتشار یافت. مدیر بعدی دکتر لطفعلی صورتگر بود که از نیمه 1319ش تا آخر 1322ش مجله را منتشر کرد. سپس حبیب یغمایی مدیریت مجله را در سالهای 1323ش و 1324ش و 1328ش بر عهده گرفت و مجله را به سبک و سیاق مجلههای تحقیقی منتشر میکرد. پس از وی تا 1357ش افراد متعدد چون محسن شاملو، اقبال یغمایی، عباس شوقی، دکتر محمد امین ریاحی و دکتر مهدی جویا و چند تن دیگر، که اکثراً سمت مدیر کلی اداره نگارش فرهنگ را داشتند، مدیریت مجله را تقبّل نمودند. نشریه آموزش و پرورش چند سال قبل از انقلاب به مدیری روانشاد ایرج جهانشاهی و سردبیری عبدالمحمد آیتی منتشر شد. پس از انقلاب آخرین دوره انتشار این مجله، یعنی سال چهل و هشتم آن در سالهای 1358ش و 1359ش به مدیری محمود حاج حکیمی منتشر و پس از آن برای همیشه تعطیل شد.
مجله آموزش و پرورش به سبب دوران انتشار طولانی و تغییر مدیران و سردبیران، نشریهای یکدست نبوده، و بنابراین تغییرات، مطالب و محتویات آن تفاوت میکرد. مندرجات آنرا در برخی سالها بیشتر مطالب و موضوعات تحقیقی و در برخی ادوار بیشتر مقالات آموزشی و تربیتی و مسائل فنی آموزش و پرورش تشکیل میداد. در بیشتر شمارهها نیز اخبار فرهنگی و خبرهای وزارت آموزش و پرورش درج میشد[۱][۲][۳][۴].
نیز نگاه کنید به
مآخذ
- ↑ آرین پور، یحیی. از نیما تا روزگار ما. تهران: 1374، ص 63-64
- ↑ افشار، ایرج. فهرست مقالات فارسی. تهران: فرانکلین، 1348، ج 1، مقدمه، ج 2، مقدمه
- ↑ صدرهاشمی، محمد. تاریخ جراید و مجلات ایران. اصفهان: 1363، ج 1، ص 128-132، 272-275
- ↑ یغمایی، اقبال. «ماهنامه آموزش و پرورش از 1298 تا امروز»، مجله آموزش و پرورش. سال 35، ص 113-115.
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
سیدعلی آلداود