نمایش مبدأ برای روزبه ابن مقفع


'''ابنِ مُقَفَع، روزبه (‏‏‎‎‍''' (ح 106ـ142ق / 724-759م)، نویسنده و مترجم کتاب‌های زبان پهلوی به [[عربی]].

روزبه فرزند دادویه، نویسنده ایرانی تبار عرب زبان در جور (فیروزآباد) [[استان فارس|فارس]] به دنیا آمد<ref>مصاحب، غلامحسین''. '''دایره المعارف فارسی'''''. تهران: جیبی، 1356، ج 2، ص 1674.</ref>. در کودکی با پدرش به بصره رفت. زندگی دبیری خود را در دولت بنی امیه آغاز کرد و پس از روی کار آمدن بنی عباس، به عیسی بن علی عموی سفّاح و منصور عباسی پیوست و ظاهراً به دست او مسلمان شد<ref>انزابی‌نژاد، رضا. مقدمه بر '''''گزیده کلیله و دمنه'''''. تهران: جامی، 1372، ص 7.</ref>. گویا در همین اوقات با ابوجعفر منصور خلیفه عباسی آشنایی یافت و برای وی به ترجمه کتاب‌های علمی و ادبی بسیاری از پهلوی به [[عربی]] دست زد. سرانجام به اتهام زندقه توسط سفیان بن معاویه شکنجه و به قتل رسید<ref>صفا، ذبیح‌الله. '''''تاریخ ادبیات در ایران'''''. تهران: فردوسی، 1363، ج 1، ص 186.</ref>. او یکی از دانشمندان زبان پهلوی بود. ابن مُقله (د 328ق / 940م) و ابن خلدون (د 808ق / 1405م) نیز تسلط او را به [[عربی|زبان عربی]] ستوده اند<ref>براون، ادوارد. '''''تاریخ ادبی ایران'''''. ترجمه علی پاشاصالح، ‌تهران: امیرکبیر، 1356، ج 1، ص 401.</ref>. از آثار مهم ترجمه او از پهلوی به عربی ''[[کلیله و دمنه]]'' و [[خدای نامه|خدای‌نامه]] است<ref>خانلری (کیا)، زهرا. '''''فرهنگ ادبیات فارسی'''''. تهران: بیناد فرهنگ ایران، 1348، ص 412.</ref>.

از دیگر آثارش: ''ادب الصغیر، ادب الکبیر، الدره الیتیمه، [[آیین نامه]]، کتاب [[مزدک]]، کتاب‌التاج، نامه تنسر به گشنسب'' و ''رساله الصحابه'' را می توان نام برد<ref>انزابی‌نژاد، رضا. مقدمه بر '''''گزیده کلیله و دمنه'''''. تهران: جامی، 1372، ص 9 و 10.</ref>. احتمالاً وی همچنین برخی از کتاب‌های منطقی ارسطو را که ایرانیان در نهضت دوره انوشیروان از یونانی به پهلوی ترجمه کرده بودند، به [[عربی]] برگرداند<ref>اقبال آشتیانی، عباس. '''''تاریخ مختصر ادبیات ایران'''''. به کوشش میرهاشم محدث، تهران: هما، 1376، ص 105.</ref>.

== نیز نگاه کنید به ==

* [[ساسانیان]]
* [[استان فارس]]
* [[خدای نامه]]
* [[کلیله و دمنه]]

== مآخذ ==
<references />

== منبع اصلی ==
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،

== نویسنده مقاله ==
نامعلوم
[[رده:ادبیات و زبان شناسی]]
[[رده:ادبیات]]