نمایش مبدأ برای عبدالحسین سپنتا

[[پرونده:عبدالحسین سپنتا.jpg|بندانگشتی|عبدالحسین سپنتا برگرفته از سایت ایرنا قابل بازیابی از<nowiki/>https://www.irna.ir/news/83629508/%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%B9%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86-%D8%B3%D9%BE%D9%86%D8%AA%D8%A7]]
سپنتا، عبدالحسین‌ (1286- 1348)، کارگردان، فیلم‌نامه‌نویس و سازنده نخستین فیلم ناطق سینمای [[ایران]]، که در هندوستان تهیه شد. فعال‌ترین کارگردان نخستین دوره فیلم‌سازی (1309 ـ 1315) بود، و از 9‌ فیلمی که در این سال‌ها ساخته شد پنج‌ فیلم‌ از آثار او است‌: [[دختر لر]]<sup>*</sup> (با مشارکت فنی خان‌بهادر اردشیر ایرانی‌،<sup>*</sup> 1312)<ref>نقل از نسخه خطی خاطرات عبدالحسین سپنتا.</ref>، شیرین‌ و فرهاد (1313)، فردوسی‌ (1313)، چشم‌های‌ سیاه‌ (1315) و لیلی‌ و مجنون‌ (1315). این‌ فیلم‌ها در هندوستان‌ و با مشارکت مالی‌ و صناعتی استودیوهای‌ امپریال‌ فیلم‌ (بمبئی‌)، کریشنا فیلم‌ (بمبئی‌) و کمپانی‌ ایست‌ ایندیا (کلکته‌) ساخته‌ شدند، و موضوع و مضمون همه آن‌ها صبغه تند ملی‌ و تاریخی ‌داشت<ref>سپنتا، ساسان (1354). فرهنگ و زندگی (ویژه سینمای ایران)، «'''''آثار سینمایی عبدالحسین سپنتا'''''». شماره 18، ص 46.</ref>.

سپنتا<sup>*</sup> در [[استان تهران|تهران]] متولد شد، و در [[اصفهان]] درگذشت. در 1306 به هندوستان رفت، و با [[زرتشتی، دین|زرتشتیان]] هند (به ویژه دینشاه ایرانی سلیسیتر) محشور شد، و در همان جا کتاب‌هایی‌ همچون‌ اخلاق‌ ایران‌ باستان‌ (1311)، زرتشت‌ که‌ بود و چه‌ کرد (1311)، نوآموز مزدیسنا (1311) و منتخبات اشعار میرزا عبدالوهاب گلشن ایران‌پور (1312) را تألیف و چاپ کرد<ref>سپنتا، گوهرتاج (1341). '''''اشعار عبدالحسین سپنتا'''''. چاپخانه امامی، ص 26ـ25.</ref>. همین علاقه سبب شد که وقتی سپنتا جذب فعالیت‌های سینمایی شد موضوع‌های سرگذشت فردوسی و چگونگی سرایش شاهنامه، ماجرای شورانگیز شیرین و فرهاد، عشق تراژیک لیلی و مجنون و لشکرکشی [[نادرشاه افشار]] به هندوستان و فتح لاهور را برای فیلم‌های خود برگزیند<ref>بهارلو، عباس (1381). '''''صد چهره سینمای ایران'''''. نشر قطره، ص 23.</ref>. با بازگشت سپنتا به [[ایران]] دوره اول فیلم‌سازی<sup>*</sup> متوقف و فیلم‌سازی به مدت یک دهه دچار فترت شد<ref>مهرابی، مسعود (1363). '''''تاریخ سینمای ایران'''''. انتشارات فیلم، ص 32.</ref>. او تا قبل از فوت در سال‌های 1322 تا 1332 در [[اصفهان]] هفته‌نامه سپنتا را انتشار داد، و مدتی هم مترجم کنسول‌گری انگلستان در [[اصفهان]] و کارمند تشکیلات «اصل چهار» بود. از وی یک دیوان شعر هم به‌جا مانده، که به همت همسرش گوهرتاج سپنتا منتشر شده است<ref>کاوسی، هوشنگ (1380). «'''''فیلم'''''»، نگرشی به زنده یاد استاد عبدالحسین سپنتا. شماره 267، ص 163.</ref>. 

== نیز نگاه کنید به ==

* [[دختر لر]]
* [[اصفهان]]
* [[نادرشاه افشار]]

== مآخذ ==
<references />

== منبع اصلی ==
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،

== نویسنده مقاله ==
عباس بهارلو
[[رده:هنر]]
[[رده:سینما]]