نمایش مبدأ برای مظفرالدین شاه

'''[[مظفرالدین شاه]]''' چهارمین پسر [[ناصر الدین شاه قاجار|ناصرالدین‌ شاه]] و پنجمین پادشاه [[قاجاریه|قاجار]](حک1313-1324ق / ؟م). مادرش شکوه‌السلطنه دختر فتح‌الله میرزا شعاع السلطنه پسر [[فتحعلی شاه قاجار|فتحعلیشاه]] بود. در هفت سالگی به «صاحب اختیاری» آذربایجان فرستاده شد و عزیز‌خان سردار را به پیشکاری او مأمور ساختند. یک سال بعد در 1278ق / ؟م به منصب ولیعهدی انتخاب گردید<ref>نوایی، عبدالحسین. «ولیعهدی ناصرالدین شاه»، '''''مجله یادگار'''''. سال 3، شماره10، ص54.</ref>.  [[ناصر الدین شاه قاجار|ناصرالدین‌ شاه]] کوشید بهترین افراد را برای تعلیم و تربیت وی انتخاب کند ولی مظفرالدین میرزا نسبت به کسب علوم بیتفاوت بود. 36 سال به عنوان ولیعهد در آذربایجان حکومت کرد و این مدت افراد سست عنصر و ضعیف‌النفس اطراف او را گرفتند و ایام ولیعهدی او به بیهودگی و سرگرمی های موهن سپری شد<ref>سپهر، عبدالحسین‌خان. '''''مرات‌ الوقایع مظفری و یادداشتهای ملک‌المورخین'''''. تصحیح عبدالحسین نوایی، تهران: 1368، زرین، ص9-8.</ref>. رقیب عمده او برای سلطنت ظل‌السلطان بود که به شیوه‌های مختلف کوشید وی را از ولیعهدی خلع کند ولی نتوانست<ref>اعتمادالسلطنه، محمدحسن خان. '''''روزنامه خاطرات اعتمادالسلطنه'''''. به کوشش ایرج افشار، تهران: 1344، امیرکبیر، ص389.</ref>. با قتل [[ناصرالدین شاه قاجار|ناصرالدین شاه]] توسط [[میرزا آقاخان کرمانی|میرزا رضای کرمانی]] در ذی القعده 1313ق / ؟م در [[تبریز]] به تخت سلطنت جلوس کرد و طی حکمی امین‌السلطان را به صدارت انتخاب کرد و لقب اتابک اعظم به او داد و با خدم و حشم راهی [[استان تهران|تهران]] شد و بر تخت نشست. در دوران پادشاهی سفرهایی به خارج از کشور داشت که موجب مقروض شدن [[ایران]] شد. برای سفر او به اروپا، در 1318، 5/22 میلیون منات طلا (واحد پول [https://dmelal.ir/index.php?title=%D8%B1%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%87 روسیه]) وام از [https://dmelal.ir/index.php?title=%D8%B1%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%87 روسیه] در ازای گرو دادن گمرکات شمال به مدت 75 سال اخذ شد . نتیجه این سفر دیدار شاه از [https://dmelal.ir/index.php?title=%D8%B1%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%87 روسیه]، [https://dmelal.ir/index.php?title=%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%B3%D9%87 فرانسه] و عثمانی بود.

امین‌السلطان، برای سفر دوم شاه (1320ق / ؟م)، ده میلیون منات طلا در ازای این‌که نرخ گمرکات به نفع [https://dmelal.ir/index.php?title=%D8%B1%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%87 روسیه] کاهش یابد از بانک استقراضی وام گرفت <ref>پناهی سمنانی، '''''مظفرالدین شاه خودکامه کوچک'''''. تهران: 1379، نشر ندا، ص78-71.</ref>که نتیجه آن دیدار از ایتالیا، سوئیس، آلمان، اتریش، بلژیک، [https://dmelal.ir/index.php?title=%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%B3%D9%87 فرانسه] و انگلیس بود. در سفر سوم (1323ق / ؟م) عین‌الدوله صدراعظم، از انگلستان وام گرفت<ref>هدایت، مهدی قلی خان. '''''خاطرات و خطرات'''''. تهران: 1344، نشر زوّار، ص140. </ref><ref>امین‌الدوله، میرزا علی خان. '''''خاطرات سیاسی'''''. به کوشش حافظ فرمانفرمائیان. تهران: 1355، امیرکبیر.</ref>، این در حالی بود که زمینه‌های بروز [[نهضت مشروطه|نهضت مشروطیت]] فراهم امده بود و زمانی که شاه در خارج بود همه جای ایران را جنبش‌های ازادی خواهی و تلاش برای تأسیس «دارالشورا» و «عدالتخانه» در بر گرفته بود که در نتیجه، فرمان [[نهضت مشروطه|مشروطیت]] توسط مظفرالدین شاه در 14 جمادی الثانی 1324ق (14 مرداد 1285ش) به امضاء رسید و او چندی بعد درگذشت.

== نیز نگاه کنید به ==

* [[ناصرالدین شاه قاجار]]
* [[نهضت مشروطه]]

== مآخذ ==
<references />
== منبع اصلی ==
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،

== نویسنده مقاله ==
اکبر فلاحی
[[رده:تاریخ]]
[[رده:تاریخ و باستان شناسی]]