نمایش مبدأ برای ملا علی محمد اصفهانی

اصفهانی، ملا علی‌محمد، فرزند محمد حسین محله نوی و پدر میرزا عبدالغفار نجم الدوله (منجم باشی [[ناصرالدین شاه قاجار|ناصرالدین شاه]])، ریاضی‌دان و منجم مشهور [[قاجاریه|دوره قاجاریه]]. وی در 1215ق در [[اصفهان]] به دنیا آمد<ref>آقا بزرگ طهرانی، '''''الذریعه الی تصانیف الشیعه'''''، به کوشش احمد حسینی، مشهد، 1405ق. 26/232.</ref>  و پس از طی مراحل علمی در ریاضیات و نجوم تبحری خاص یافت چندان که به «غیاث الدین جمشید ثانی» مشهور شد. پس از این که [[اعتضاد السلطنه]] - فرزند [[فتحعلی شاه قاجار|فتحعلی‌شاه]] و وزیر علوم در [[ناصر الدین شاه قاجار|دوره ناصرالدین شاه]]- به ریاست دارالفنون منصوب شد (1274ق)، از وی دعوت نمود تا برای تدریس ریاضیات در دارالفنون به [[استان تهران|تهران]] بیاید<ref>اعتماد السلطنه، محمد حسن خان، '''''مرآه البلدان'''''، به کوشش عبدالحسین نوایی، تهران، 1367. 2/1083.</ref><ref>فروغی، ابوالحسن، ترجمه '''''احوال نجم الدوله'''''، چاپ شده در فرهنگ ایران زمین، ج‌20. ص 387-386.</ref>. . او علاوه بر تدریس در دارالفنون، به عنوان یکی از ممتحنین بر روند آزمون‌های مدرسه و سطح علمی دانش‌آموزان نیز نظارت می‌کرد<ref>'''''روزنامه وقایع اتفاقیه'''''، چاپ مجدد کتابخانه ملی، تهران، 1374.  نمره 394، نهم محرم 1275ق.</ref><ref>محبوبی اردکانی، حسین، '''''تاریخ تحول دانشگاه تهران و موسسات عالی آموزشی ایران در عصر خجسته پهلوی'''''، تهران، 13580ش. ص16.</ref>. در سال 1276ق به دستور [[ناصرالدین شاه قاجار|ناصرالدین شاه]]، وی به همراه چند تن دیگر برای بررسی و تهیه نقشه‌ای از بازمانده‌های رصدخانه مراغه به آنجا رفت و نقشه‌ای از محل رصدخانه که به «رصد داغی» معروف بود، تهیه کرد. خود [[ناصرالدین شاه قاجار|ناصرالدین شاه]] نیز در این سفر ایشان را همراهی نمود<ref>ورجاوند، پرویز، '''''کاوش رصدخانه مراغه'''''، تهران، 1366. ص361-364.</ref><ref>'''''روزنامه وقایع اتفاقیه'''''، چاپ مجدد کتابخانه ملی، تهران، 1374.  نمره 447.</ref>. سرانجام وی در روز سه‌شنبه هفدهم صفر سال 1293ق در تهران درگذشت و در وادی السلام نجف به خاک سپرده شد<ref>آقا بزرگ طهرانی، '''''الذریعه الی تصانیف الشیعه'''''، به کوشش احمد حسینی، مشهد، 1405ق؛</ref><ref>بامداد، مهدی، '''''شرح حال رجال ایران'''''، تهران، 1363ش. ص482.</ref>. ملا علی‌محمد دارای آثاری است که از آن جمله‌اند:

# تکمله عیون الحساب که تکمله ایست بر عیون الحساب ملا محمد باقر یزدی<ref>آقا بزرگ طهرانی، '''''الذریعه الی تصانیف الشیعه'''''، به کوشش احمد حسینی، مشهد، 1405ق. 26/232.</ref>؛
# دستور استخراج قبله<ref>آقا بزرگ طهرانی، '''''الذریعه الی تصانیف الشیعه'''''، به کوشش احمد حسینی، مشهد، 1405ق. 26/299.</ref>؛
# شرکت در تألیف مجموعه نامه دانشوران ناصری که در آن زندگی‌نامه ششصد تن از دانشمندان مسلمان به ترتیب الفبایی (از حرف الف تا حرف شین) مورد بررسی قرار گرفته است<ref>'''''نامه دانشوران ناصری'''''، به کوشش رضا صدر، قم، 1379ق. مقدمه بر نامه دانشوران ناصری، 1/15.</ref>.

== نیز نگاه کنید به ==

* [[ناصرالدین شاه قاجار]]
* [[قاجاریه]]
* [[اصفهان]]
* [[فتحعلی شاه قاجار]]
* [[استان تهران]]
*

== مآخذ ==
<references />

== منبع اصلی ==
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،

== نویسنده مقاله ==
حسین روح اللهی
[[رده:علوم و فنون]]