نمایش مبدأ برای نادر نادرپور

'''نادرپور، نادر''' (1308-1379ش)، شاعر نوپرداز، ‌نویسنده، ‌منتقد، ‌مترجم.

نادرپور در خانواده‌ای اصیل و اشرافی در [[استان تهران|تهران]] زاده شد. پدر و مادرش افزون بر ادبیات و فرهنگ کهن و جدید [[کشور ایران|ایران]]، با زبان و فرهنگ فرانسوی کاملاً آشنا بودند و در نقاشی و موسیقی نیز دست داشتند. کودکی نادر در فضای فرهنگی و هنری یک چنین خانواده‌ای پرورش یافت. در پنج سالگی الفبای [[فارسی]] را نزد پدر آموخت، و به همت پدر با شعر فارسی آشنا و بدان علاقه مند شد. خواندن اشعار در مجلات و روزنامه‌ها را هم در زمان کودکی آغاز کرد. او اُرگ می‌نواخت، ‌نقاشی می‌کرد و شعر می‌سرود و آموزگارانش در دوره دبستان مشوق او در هر سه این هنرها بودند. در سال سوم دبستان قطعه‌ای سرود و با تشویق والدین و مربیان خود روبهرو شد. در چهارده سالگی، یک سال پس از اینکه متفقین ایران را اشغال کردند، ‌نقاشی و موسیقی را کنار گذاشت و تنها به شعر پرداخت. در همین ایام، ‌با خواندن اشعار شهریار<sup>*</sup>، [[پرویز ناتل خانلری]]<sup>*</sup>، گلچین گیلانی، فریدون توللی<sup>*</sup> و [[نیما یوشیج]]<sup>*</sup>، تحت تأثیر آنها قرار گرفت و بینش شاعرانه و شیوه بیانش دگرگون شد. در 1325ش با خواندن گزارش‌های خانلری و نیما در نخستین کنگره شاعران و نویسندگان ایرانی، تأثیرپذیری او ‌به اوج رسید. تا آن زمان نادرپور فقط کلیّاتی از شعر فرانسوی را می‌شناخت، از آن پس به کنجکاوی و بررس در شعر فرانسوی پرداخت و با اشعار بودلر[Baudelaire] ـ پدر شعر جدید فرانسه ـ آشنا شد<ref>اتحاد‌، هوشنگ. '''''پژوهشگران معاصر ایران'''''. تهران: فرهنگ معاصر، 1383، ج 7، ص 403-405.</ref>.

در هجده سالگی شعر ''محبوس'' را سرود. پیش از این هم اشعاری در روزنامه ''مردم'' چاپ کرده بود و از گردانندگان مجله ''علم و زندگی'' بود و آثارش را بیشتر در این مجله چاپ می‌کرد. با این مجله و مجله ''سخن'' بود که نادرپور به شهرت دست یافت<ref>شمس لنگرودی، ‌محمد. '''''تاریخی تحلیلی شعر نو'''''. تهران: نشر مرکز، 1370، ج 1، ص 386، 467 و 469.</ref>.

او پس از پایان دوره دبیرستان در 1328ش / 1950م به [https://dmelal.ir/index.php?title=%D9%BE%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%B3 پاریس] رفت و در دانشگاه سوربن زبان و ادب فرانسه آموخت. مطالعات نادرپور در [https://dmelal.ir/index.php?title=%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%B3%D9%87 فرانسه] موجبات‌آشنایی وی با شاعران قدیم و جدید آن کشور شد و آثار برخی از آنان مانند بودلر، ورلن[Verlaine]، ‌رمبو[Rimbaud]، و شاعران نوآوری چون الوار[Eluard] را ترجمه کرد. بعدها نادرپور به فعالیت‌های سیاسی روی آورد و عضو سازمان جوانان [[حزب توده]] شد<ref>اتحاد‌، هوشنگ. '''''پژوهشگران معاصر ایران'''''. تهران: فرهنگ معاصر، 1383، ج 7، ص 405.</ref>. اما اندکی بعد به انشعابیون این حزب پیوست و دیری نپایید که از سیاست کناره گرفت<ref name=":0">اتحاد‌، هوشنگ. '''''پژوهشگران معاصر ایران'''''. تهران: فرهنگ معاصر، 1383، ج 7، ص 406.</ref>. در سال‌های دهه 30، نادرپور به عنوان یک شاعر، و یک مبلّغ شعر نو، کاملاً قبول عام یافت<ref>کلیاشتورینا، ‌ورا. ب. '''''شعر نو در ایران'''''. ترجمه همایونتاج طباطبایی، ‌تهران: نگاه، 1380، ص 49.</ref>. در دهه‌های 1330 و 1340ش در اداره کل هنرهای زیبا و بعد در همانجا به نام وزارت فرهنگ و هنر مشغول به کار بود. در دهه 1350ش، [[رادیو]] [[تلویزیون]] ملی را برای فعالیت‌های فرهنگی خود برگزید و در آن گروه ادب امروز را بنیاد نهاد و سرپرستی کرد. یک هفته پس از ششمین سال فعالیت این گروه، استعفا کرد<ref name=":0" />. نادرپور زمان‌هایی در سال‌های میان 1328 تا 1330، 1343 تا 1345 و 1350 تا 1351ش را در [https://dmelal.ir/index.php?title=%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%B3%D9%87 فرانسه] و ایتالیا گذراند. در 1359ش از [[کشور ایران|ایران]] به [https://dmelal.ir/index.php?title=%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%B3%D9%87 فرانسه] مهاجرت کرد. پس از شش سال اقامت در [https://dmelal.ir/index.php?title=%D9%BE%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%B3 پاریس]، در بهار 1365ش رهسپار لُس آنجلس در امریکا شد.

نادرپور از آغاز فعالیت‌های ادبی خود تا سال‌های پایانی عمر به گفتگو‌های مطبوعاتی و رادیو ـ تلویزیونی و نیز سخنرانی و تدریس زبان، فرهنگ و ادب فارسی رغبت داشت<ref>اتحاد‌، هوشنگ. '''''پژوهشگران معاصر ایران'''''. تهران: فرهنگ معاصر، چ 1، 1383، ج 7، ص 407.</ref>. به مناسبت شصتمین سال تولد نادرپور و برای بزرگداشت مقام او در ادب معاصر فارسی، ‌در 1368ش / ژوئن 1989م مراسمی به همت گروهی از ایرانیان در دانشگاه U.C.L.A در کالیفرنیا برگزار شد. سرانجام در اثر سکته قلبی در امریکا درگذشت<ref>اتحاد‌، هوشنگ. '''''پژوهشگران معاصر ایران'''''. تهران: فرهنگ معاصر، 1383، ج 7، صص 412.</ref>.

از او به جز مجموعه‌های مشهور ''چشم‌ها و دست‌ها'' (1333ش)، ''‌دختر جام'' (1334ش)، ''شعر انگور'' (1337ش)، ''سرمه خورشید'' (1339ش)، ''‌برگزیده‌شعر نادر نادرپور'' (1349ش)، ''‌گیاه و سنگ نه، ‌آتش'' (1350ش)، ''‌آسمان تا ریسمان، ‌شام بازپسین و صبح دروغین''، ترجمه‌های بسیاری از جمله ترجمه آثار شاعر ارمنی هومانس هومانیان، ‌همراه خاننس و سایه، و نیز ترجمه ''هفت چهره از شاعران معاصر ایتالیا'' به چاپ رسیده است<ref>حقوقی''. '''مروری بر تاریخ ادب و ادبیات امروز ایران (2).''''' ‌تهران: نشر قطره، ‌1377، ج 2، ص 536.</ref>. نادرپور از چهره‌های درخشان شعر معاصر ایران ـ ‌به ویژه در گروه تغزّل سرایان ـ به شمار می‌رود. وی شاعری آگاه، ادیب و نقّادی صاحب نظر بود<ref>زرین کوب، حمید. '''''چشم انداز شعر نو فارسی'''''. تهران: توس، 1358، ص 106.</ref>. او بنیان گذار شعر تصویری است که بعدها پذیرای بسیاری از شاعران و مظهر عمده‌ترین و مطبوع‌ترین شعر معاصر شد<ref>رستگار فسایی، منصور''. '''انواع شعر فارسی'''''. شیراز: نوید، 1380، ج.2، ص 659.</ref>. نادرپور بهترین موزیسین کلمات [[فارسی]] در روزگار ما و تصویرگر بزرگی است که به اشیای اطراف خویش، رنگینی عواطف خود را می‌بخشد<ref>براهنی، رضا. '''''طلا در مس'''''. تهران: کتاب زمان، 1358، ج.3، ص 382.</ref>. او از نخستین شاعرانی بود که در قالب شعری چارپاره، از کار فریدون توللی استقبال کرد و در این راه به شهرت رسید<ref>‌حقوقی''. '''مروری بر تاریخ ادب و ادبیات امروز ایران (2).''''' ‌تهران: نشر قطره، ‌1377، ج 2، ص 401 و 448.</ref>. از پیروان مکتب نیما و چند شاگرد برگزیده او، پیش از همه نادرپور را دانسته و گفته‌اند که کار او حتی قوی‌تر و عمیق‌تر از نیماست<ref>استعلامی، ‌محمد. '''''ادبیات دوره بیداری و معاصر'''''. تهران: دانشگاه سپاهیان انقلاب ایران، 1355، ص 415.</ref>. نادرپور در میان شاعران نوپرداز ادب [[فارسی]] از نوادری است که شایستگی را احراز کرده و بر اثر انس با موازین زبان و به برکت استعداد بارز خویش، در آثارش به آوردن کلمات وترکیبات تازه می‌پردازد<ref>یوسفی، غلامحسین. '''''چشمه''''' '''''روشن'''''. ‌تهران: علمی، 1362، ج.1، ص 770.</ref>.

== نیز نگاه کنید به ==

* [[پرویز ناتل خانلری]]
* [[نیما یوشیج]]

== مآخذ ==
<references />

== منبع اصلی ==
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،

== نویسنده مقاله ==
ابوالقاسم رادفر
[[رده:ادبیات و زبان شناسی]]
[[رده:ادبیات]]